Mevsim değişiklikleriyle birlikte hava koşullarında görülen ani ısı farkları, üst solunum yolu enfeksiyonlarına zemin hazırlayabilir. Alerjik yatkınlık, burun eğriliği veya konka büyüklüğü gibi anatomik durumlar ağızdan nefes almayı tetikleyerek hastalık riskini artırabilir. Ayrıca sigara kullanımı ve düzensiz beslenme gibi faktörler de bu enfeksiyonların ortaya çıkmasını kolaylaştırır. Bu enfeksiyonlar genelde damlacık yoluyla bulaşır; yakın temas, konuşma veya öpüşme gibi etkileşimlerle hızla yayılır. Ortamdaki yetersiz havalandırma da bulaşmayı kolaylaştırır ve yüzeylere temas sonrası ellerin yeterince yıkanmamasıyla risk daha da artar.
Bağışıklık sistemi mevsimsel değişiklikler sırasında zayıfladıkça viral enfeksiyonlara yakalanma ihtimali yükselir. Alerjisi olanlar, sigara kullananlar, burun anatomisinde sorun bulunanlar ve düzensiz beslenenler için risk daha yüksektir. Özellikle mevsim geçişlerinde kalabalık ortamlarda bulunmak bu enfeksiyonların sıklığını artırabilir.
EN SIK NEZLE VE GRİP GÖRÜLÜYOR
Yetişkinlerde sık görülen üst solunum yolu enfeksiyonları hakkında özetle şu şekilde ifade edilebilir: Nezle, birden çok virüsün yol açtığı ve kişiden kişiye bulaşabilen hafif seyirli bir hastalıktır; soğuk algınlığı olarak da adlandırılır ve soğuk mevsimlerde daha sık ortaya çıkar. Sigara içenlerde şiddetli seyredebileceği unutulmamalıdır. İnsan ömrü boyunca yaklaşık 300 kez nezle olabileceği belirtilir. Çocuklar ise yılda çok daha sık, ortalama 8-10 kez üst solunum yolu enfeksiyonu geçirebilir.
İNFLUENZA (GRIP) virüsünün neden olduğu üst solunum yolu enfeksiyonudur; virüsün üç tipi (A, B, C) bulunur ve genelde ani başlayan yüksek ateş, öksürük, boğaz ağrısı, baş ve vücut ağrıları, bitkinlik ve burun akıntısı ile kendini gösterir. Ateş 5 gün ila 1 hafta sürebilir.
ANTİBİYOTİK KULLANIMINA DİKKAT
Tedavide dinlenme ön planda tutulur; yeterli sıvı alımı, ateş düşürücüler ve iyi beslenme önemlidir. Viral bir hastalık olduğundan antibiyotik kullanımına çoğunlukla ihtiyaç yoktur. Ancak orta kulak iltihabı, sinüzit veya zatürre gibi ikincil enfeksiyonlar gelişirse antibiyotik tedavisi gerekebilir. Belirtiler arasında yüksek ateş, boğaz ağrısı, yutkunmada zorluk, halsizlik, baş ve eklem ağrıları ile öksürük ve boyunda lenf bezlerinde şişlik bulunabilir.
ÇOCUKLARDA ORTA KULAK ENFEKSİYONU
Çocuklarda orta kulak enfeksiyonunun sıklıkla nezle veya grip sonrası gelişen ikincil enfeksiyonlar şeklinde görüldüğünü belirten uzmanlar, özellikle 6-18 ay arasındaki çocuklarda daha yaygındır; altı yaşından itibaren ise görülme sıklığında belirgin azalma olur. Ayrıca sinüzit, virüsli enfeksiyonları takiben sinüslerin iltihaplanmasıyla ortaya çıkar; 7-10 gün içinde tam iyileşme beklenir ancak burun tıkanıklığı ve öksürük artabilir. Büyük çocuklar ve yetişkinlerde baş ve yüz ağrıları görülebilir; gerekirse antibiyotik tedavisi uygulanır.
KORUNMA ÖNERİLERİ
KBB ve Baş Boyun cerrahisi uzmanları, bu enfeksiyonlardan korunmak için hijyen ve el temizliğine özen göstermek, kalabalık ortamlardan mümkün olduğunca uzak durmak, mekânları sık sık havalandırmak, hasta kişilerle yakın temaslardan kaçınmak veya maske taktırmak gibi önlemlerin alınmasını önerir. Ayrıca yaşa uygun dengeli beslenme, mevsime uygun giyinme ve benzeri yaşam tarzı adımları da koruyucu etkiye sahiptir.