Türkiye’nin ihracatının önemli bir bölümünü etkileyebilecek olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), 1 Ocak itibarıyla devreye girmek üzere hazırlanıyor. AB’nin kritik düzenlemesi öncesinde taslaklar üzerinden yapılan çalışmalar, SKDM’nin kapsamını genişletmeyi ve beyaz eşya ile otomotiv parçalarını da kapsama dahil etmeyi öngörüyor.
Kritik değişiklikler SKDM’nin küresel ticarette daha geniş bir alana yayılması hedefiyle, Türkiye’nin dış ticareti üzerinde önemli etkilere yol açacak adımlar gündemde. AB’nin bu yıl başında yürürlüğe koyacağı düzenlemeler, demir-çelik ve alüminyumla sınırlı kalmayıp çelikten çimento, gübre, hidrojen ve elektrik üretimine kadar genişliyor. Türkiye bu süreçte son üç yıldır hazırlık yapıyor ve raporlama zorunluluğu 2023’ten itibaren başlatıldı. Bu kapsamda 6 ana sektörde faaliyet gösteren ihracatçı firmalar için eğitim, danışmanlık ve mevzuata uyum süreçleri öncelikli hale getirildi.
AB uyum politikaları çerçevesinde TBMM’den çıkarılan İklim Değişikliği Kanunu ile Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi kurulmuş durumda. Projenin maliyeti, Türkiye’nin ihracatının yaklaşık %40’ını kapsayan ihracat hacminin etkilenmesiyle dekore ediliyor ve bu durum Gümrük Birliği’nin işleyişi üzerinde doğrudan baskı kuruyor.
Emisyon hesaplarında esneklik ve uygulanabilirlik olarak taslakta yer alan düzenleme değişiklikleri, elektrik kaynaklı emisyonların hesaplanmasında fosil yakıtların yanı sıra diğer elektrik üretim kaynaklarını da kapsayacak. Bu durum, yenilenebilir enerji payının arttığı Türkiye için olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ayrıca Türk ihracatçılarının üretim süreçlerindeki karbon emisyonlarını AB akreditasyon otoritesi tarafından yetkilendirilmiş doğrulayıcılara beyan etmeleri gerekecek. TURKAK’ın bu akreditasyon konusundaki tanınırlık konusundaki çalışmalar da hız kazandı.
Raporlama yükümlülüklerinde ise AB’nin risk odaklı ve ülke bazlı varsayılan değerler kullanma ihtimali bulunuyor. Bu çerçevede şüpheli durumlarda kamuya açık referanslar üzerinden kontroller yapılacak ve uyum süreci yakından izlenecek.
