Yeni yasa düzenlemesiyle trafik cezalarında önemli artışlar geliyor; saldırgan sürüş, çakar kullanımı, sahte plaka ve ehliyetsiz araç kullanımı gibi ihlaller ağır yaptırımlarla karşılaşacak. Ayrıca trafik zabıtası görevi bazı birimlerde genişletilebilirken, elektronik olarak tescili mümkün araçların tescil işlemleri için belirlenen süreler de netleşti.
Otoyollarda görevli trafik zabıtası, ilgili sorumluluk sınırları içinde İçişleri Bakanı onayıyla genel zabıta olarak da harekete geçebilecek. Trafik güvenliği açısından gerekli görülen yerlerde, genel zabıta trafik düzenini sağlamak ve trafik suçlarına el koymakla yetkili olacak. Elektronik olarak tescil edilen araçlar için satıştan itibaren 3 iş günü içinde tescil zorunluluğu getirildi; araç sahiplerinin vefatı durumunda mirasçılar, gerekli belgelerle 90 gün içinde ilgili tescil kuruluşuna başvurup adlarına tescil belgesi almak zorunda olacak.
Bu kapsamdaki işlemler, vefat tarihinden itibaren tescil şartlarını karşılar. Mirasçı adına tescil edilmeden kara yoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye 3 bin lira idari para cezası uygulanacak ve mirasçılar adına tescil edilinceye kadar araç trafikten men edilecek. Ayrıca plakasız araç kullananlara yönelik cezalar 46 bin liraya yükseltiliyor; araçlar uygun plaka takılana kadar trafikten menedilecek ve bazı durumlarda sürücü belgesi de geri alınacak.
Plakasız araç kullanımı ve sahte plaka ile ilgili cezalar da sıkılaştırılıyor. Plaka üzerinde hile yapan sürücülere 140 bin lira cezai yaptırım uygulanacak, yerel denetimlerde plaka değişikliği yapan sürücülere 30 gün trafikten men cezası verilecek; tekrarlayan ihlallerde ceza miktarı çok daha yüksek olacak ve sürücü belgeleri geri alınacak. Ayrıca sahte veya başka araç plakalarını kullananlara 140 bin lira ceza ve sürücü belgelerinin 30 gün geri alınması gibi yaptırımlar uygulanacak; bu durumun iki defa tekrarlanması halinde 280 bin lira cezaya kadar çıkabiliyor.
Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcılar için de zorunluluklar getiriliyor. Belirli araç gruplarında takograf, hız sınırlayıcı ve taksimetre bulundurmak ve çalışır halde tutmak zorunlu olacak; sürücü kartı kullanmayan sürücüler için cezalar artacak. Sürücü kartını başkasına kullandırmak veya kartları usulsüz kullanmak yasak olacak; takograf kayıtlarının denetlenmesi ve gerektiğinde cezaların uygulanması mümkün olacak.
Takograf ve hız sınırıyla ilgili cezalar Takograf bulundurmayan veya kullanmayan sürücüler 75 bin liraya varan cezalarla karşılaşabilir; takograf bulunduran sürücüler için bazı düşük cezalar da öngörülmüş durumda. Takograf kaydıyla ilgili usullere uymayanlar için farklı tutarlarda cezalar uygulanacak ve bazı durumlarda araçlar trafikten men edilecek. Bu düzenlemelerin uygulanması için yönetmelikler, Bakanlıklar ve ilgili kurumlar arasında eşgüdüm sağlanacak.
Böylece özel yükler ve sürücü sorumlulukları netleşiyor Özel yükler için gerekli iznin alınması, taşıma bedellerinin belirlenmesi ve trafik zabıtası desteğinin maliyeti gibi unsurlar yasa kapsamına alınmıştır. Ehliyetsiz sürücülerin cezaları da sertleşmiş; sürücü belgesinin iptali ya da uzun süreli geri alınması gibi yaptırımlar uygulanabilir hale gelmiştir.
Şerit izleme kuralları, kırmızı ışık ihlali ve geçiş üstünlüğüne ilişkin cezalar da güçlendirilmiştir. Şerit izleme ihlalleri, yerleşim yeri içindeki hız sınırlarının aşılması gibi durumlar için cezalar artış göstermiştir; kırmızı ışık ihlallerinde tekrar durumlarında kademeli artış uygulanacak. Dur ikazına uymayanlara 200 bin liraya varan cezalar da mevcut. Ayrıca ehliyetin geri alınması, psikoteknik değerlendirme ve sağlık raporları gibi süreçler de yasal çerçevede belirlenmiştir.
Gümrükler ve sosyal medya cezaları Trafik kural ihlallerini sosyal medyada öven veya paylaşanlar için de yaptırımlar belirlenmiş; söz konusu paylaşımlara 25 bin lira ceza uygulanacak. Ayrıca araçların kış lastiği kullanımı, kar zinciri zorunluluğu ve sürücülerin güvenli sürüşü için gerekli koruyucu ekipman kullanımı gibi yükümlülükler de netleştirilmiştir. Bu çerçevede, koruyucu sistemleri usulüne uygun kullanmayan sürücüler ve yolcular için cezalar uygulanacaktır. Bu kanun, 1 Ocak 2027 itibarıyla bazı hükümler için yürürlüğe girecek ve diğer hükümler için ise kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecektir.
