TÜİK’in son verileriyle, 2025 yılında yaş ipek kozası üretiminde önceki yıla göre %38,4 artış kaydedildi ve üretim 85 tondan 118 tona çıktı. Bugün ipekböcekçiliği yapan üretici sayısında da artış sürüyor; geçen yıl 1711 olarak kayıtlara geçti. KOZABİRLİK Yönetim Kurulu Başkanı Kaya, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede devletin artan destek politikalarının üretimdeki yükselişe önemli katkı sağladığını belirtti.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Genç Çiftçi Hibe Desteği Projesi çerçevesinde ipekböceği besleme yerlerinin modernizasyonunun da hızlandığı ifade edildi. Kaya, beslemede yaşanan sıkıntıların azaldığını ve üretici profilinin değiştiğini söyledi: katılım 30’lu yaşlara kadar indi; ayrıca bakanlık tarafından üreticilere ücretsiz makine, teçhizat ve ekipman sağlanıyor ve üreticilere ürün alım garantisi veriliyor.
Türkiye’de tarihsel ve kültürel olarak köklü bir sektör olan yaş koza üretiminin, zaman zaman bazı olumsuzluklar yaşasa da küçük üreticilerin bu işi sürdürme kararlılığını sürdürdüğünü belirten Kaya, şu önemli noktaları paylaştı: Tohum taleplerinin tamamı kendi altyapımızla karşılanıyor. Dünya üzerinde ipekböceği yumurtası üretiminde birçok ülkenin gen kaynağına sahip olmasıyla rekabet ediliyor; Türkiye de bu açıdan kendi gen kaynaklarını korumaya devam ediyor. Ülke olarak yaş koza üretiminde dünyada 10’uncu, Avrupa’da ise birinci sırada yer alıyoruz. Ayrıca ipek kalitesi açısından (filament uzunluğu ve mukavemet) sayılı ülkeler arasındayız. Azerbaycan, İran, Çin ve Hindistan’a ihracat yapıyoruz ve talep geldiğinde diğer ülkelere de satış potansiyelimiz bulunmaktadır.
Yaş koza fiyatlarının yeniden değerleme oranına göre artırılması gerektiğini vurgulayan Kaya, devletin her zaman yanımızda olmasıyla güç bulduklarını belirtti. Hedefler net: 2026’da 150 ton, 2027’de 200 ton ve 2028’de 250 ton yaş koza üretimini gerçekleştirmek. Ayrıca yaş koza fiyatlarının yeniden değerleme oranına göre artırılması ve Hazine’ye ait atıl arazilerin dut bahçelerine dönüştürülmesi için proje talebinde bulunuldu. Bakanlığın taşra teşkilatlarının KOZABİRLİK ile işbirliği içinde ipekböcekçiliği yapılabilecek alanları belirlemesi kritik bir adım olarak görüldü. Hibe destek projelerinin genişletilmesi ve yaygınlaştırılması sektöre önemli katkılar sağlayacaktır. Ayrıca modern besleme yerlerinin sayısının artması da hedefler arasındadır.
