Geçtiğimiz günlerde Ortadoğu’daki gerilimin etkisini sınırlamak amacıyla uygulanmaya koyulan Eşel Mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında artışların vergilerden karşılanmasını sağlayacak şekilde devreye alındı. Benzin için 92 kuruş, motorin için ise 3,11 TL’lik fiyat artışı Resmi Gazete’de yayımlanan karar çerçevesinde kaydedildi.
İlk gün uygulama kapsamında, 2 Mart’tan itibaren pompa fiyatlarına yansıyan zamların yüzde 75’i ÖTV’den düşülecek. Birlikte belirlenen sınırlar içerisinde, litre başına benzin için 14,8277 TL’ye, motorin için 13,9006 TL’ye ve LPG için 11,3830 TL’ye kadar indirime gidilebilecek. Fiyatlarda düşüş söz konusu olduğunda da azalışın yüzde 75’i ÖTV ile telafi edilerek yine 2 Mart’taki ÖTV seviyesini geçmeyecek şekilde uygulanacak.
Ek olarak, akaryakıtlar üzerindeki ÖTV’nin yanı sıra ÖTV’ye bağlı KDV’den de feragat edilecek. Bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Eşel Mobil’in geçici bir düzenleme olduğunu vurgulayarak, jeopolitik gerilimlerin ekonomiye etkisini azaltmaya odaklandıklarını ifade etti.
TESK’in değerlendirmesi ise sistemi piyasalar açısından olumlu buluyor. Başkan Bendevi Palandöken’e göre, uygulama esnaf ve vatandaş için istikrarın sürdürülmesine katkı sağlayabilir ve enerji maliyetleriyle ilgili baskıyı azaltabilir. Piyasalarda pompaya yansıyan fiyatların sübvanse edilmesi, enflasyon baskısını kırmaya yönelik önemli bir adım olarak görülüyor.
Vergi payı ve fiyat yapısı açısından bakıldığında, 100 TL’lik benzin için yaklaşık 43 TL’nin vergi olduğu belirtiliyor. Düzenlemenin ilk gününde Tüpraş’ın açıkladığı rakamlara göre, benzinde 92 kuruş ve motorinde 3,11 TL’lik artış hayata geçti. Benzin 58,42 TL’den 59,33 TL’ye, motorin ise 60,42 TL’den 63,52 TL’ye yükseldi. Eğer yeni sisteme geçilmemiş olsaydı, benzin için yaklaşık 2,7 TL ve motorin için yaklaşık 99,5 TL daha pahalı olacaktı.
Bu düzenlemenin amacı, dış kaynaklı enerji şoklarının vatandaş üzerinde doğrudan yaratacağı etkileri hafifletmek ve piyasalarda istikrarı korumaktır.
