Türkiye’nin Hint Okyanusu ve Somali yakınlarında son yıllarda attığı adımlar, enerji arayışından uzay çalışmalarına, savunma işbirliğinden denizcilik faaliyetlerine uzanan geniş bir hareket alanını kapsıyor. 2011 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Somali’yi ziyaretinin ardından kurulan güven ve dayanışma temelinde, ilişkiler hız kazanarak somut ortaklıklara dönüştü. 2017’de Mogadişu’da açılan TURKSOM Askerî Eğitim Üssü ile Somali vatandaşı subay ve astsubay adaylarının eğitimi, 400 dönümlük Anadolu Kışlası sahasında Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından sürdürülüyor ve 2024 Şubat’ında Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması resmiyet kazanıyor. Ayrıca 2024 yazında TPAO ile Somali Petrol Otoritesi arasındaki anlaşma, Türkiye’nin Somali deniz yetki alanlarındaki üç blokta petrol ve doğal gaz arama ve üretim haklarını güvence altına alıyor.
Faaliyetler hızlandı Oyak ile Somali Balıkçılık Şirketi arasındaki mutabakat doğrultusunda 2025 yılında kurulan SOMTURK, Somali’nin münhasır ekonomik bölgesindeki tüm lisanslama süreçlerini yönetme sorumluluğunu üstleniyor. Ayrıca Somali’de Türk uzay üssü kurulmasına yönelik çalışmalar sürerken, hükümetin terörle mücadele kapasitesine destek amacıyla Türk Hava Unsur Komutanlığı, Atak helikopterleri ve 3 F-16 savaş uçağı ile güçlendirme yapıldı. 7. nesil ultra derin deniz sondaj gemisi Çağrı Bey, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın katıldığı Taşucu Limanı töreninin ardından Somali’ye doğru yola çıktı. Destek kuvvetleri arasında TCG Sancaktar, TCG Gökova ve TCG Bafra gibi gemiler bulunuyor ve 11 Şubat’ta nakliye uçaklarıyla birlikte mühimmatlar ile lojistik yardımlar da ulaştırıldı.
Curad-1 kuyusu ve derin deniz sondajı Enerji Bakanı Bayraktar, Çağrı Bey’in ilk görev noktasını Somali olarak duyurdu. Brifingler sonrasında gemi ilk hedefe ulaşacak ve derin deniz sondajına başlayacak. Curad kuyusunda Türkiye’nin ilk derin deniz sondajı için planlar netleşirken, bu adım Somali’de yeni bir enerji arayışının simgesi haline geliyor. Bayraktar ayrıca, “Curad Somalide doğan ilk bebeklere verilen isim” ifadesiyle projeye kültürel bir anlam da yükledi.
Ümit Burnu rotası ve sismik-uzay odaklı hedefler Çağrı Bey, uzun menzilli sondaj kapasitesiyle 12 bin metre derinliğe kadar inebilecek şekilde tasarlandı. Geminin Süveyş Kanalı üzerinden geçememesi nedeniyle Akdeniz’e ulaştıktan sonra Cebelitarık Boğazı’ndan Atlas Okyanusu’na yönlendirilmesi planlanıyor; Batı Afrika kıyılarını geçip Ümit Burnu’nu aştıktan sonra Somali’ye ulaşacak yol haritası izleniyor. Türkiye’nin uzay üssü planları, Hint Okyanusu’nun doğu kıyılarına yaklaşan konumuyla uyumlu olarak, ekvator bölgelerinde test olanaklarını artırma amacı taşıyor. Somalî kıyılarında konumlandırılan bu planlar, Tayfun ve Cenk gibi uzun menzilli füzelerin testleri için de önemli bir altyapı sunabilir.
Somali’den gelen mesajlar ve liderlik iletişimi Erdoğan, Çağrı Bey’in Somali’ye uğurlanması öncesi Enerji Bakanı Bayraktar ile görüştü ve mürettebat için güvenli ve hayırlı bir yolculuk temennisinde bulundu. Bayraktar ise geminin operasyon öncesi son hazırlıklarını aktardı ve dünyanın en derin kuyularından birinin Türkiye adına Somalili kıtaya taşınacağını belirtti. Erdoğan ise gemi personeline yönelttiği konuşmada, ülkenin enerji alanında elde ettiği başarıların dünyaya duyurulacağına inancını dile getirdi ve kısa vadede somut müjdeler beklediğini ifade etti.
