Günlerdir gökbilim dünyasını meşgul eden 3I/ATLAS, halkın da dikkatini çeken bir gök cismi olarak öne çıkıyor. İnsanlık tarafından gözlemlenen üçüncü yıldızlararası objesi olma iddiasıyla gündemde yerini koruyor. İlk yıldızlararası kuyruklu yıldızlar olarak kayda geçen Oumuamua (2017) ve 2I/Borisov (2019) artık hafızalarda, fakat ATLAS şimdiye kadar gördüğümüz en büyük ve en eski yıldızlararası kuyruklu yıldız olarak kayıtlara geçiyor.
ATLAS teleskobu tarafından NASA tarafından finanse edildiği açıklandı ve cismin tespit tarihi 1 Temmuz olarak bildirildi. Dünya’dan yaklaşık 670 milyon kilometre uzakta bulunduğu sırada, saniyede yaklaşık 58 kilometre hızla ilerlediği hesaplandı. Gözlemler, cismin hiperbolik bir yörüngeye sahip olduğunu gösterdi ve bu da Güneş’in çekim alanı dışında, yıldızlararası kökene işaret ediyordu.
Yıldızlararası bir gezgin Araştırmalar, ATLAS’ın tahmin edilenden çok daha büyük olduğunu ortaya koyuyor. Bilim insanları, cismin çapının en az 5 kilometre olduğunu ve kütlesinin yaklaşık 33 milyar ton olabileceğini öne sürüyor. Arizona State Üniversitesi’nden astrofizik profesörü Steven Desch, ATLAS’ı “bilimsel açıdan inanılmaz derecede ilgi çekici” olarak nitelendiriyor: “Bu cismin, Güneş Sistemi dışında oluşup buraya kadar gelebilen az sayıdaki örnekten biri olduğunu düşünüyoruz. İçerdiği kimyasalları incelemek, bize başka sistemlerdeki kuyruklu yıldızlarla ne kadar benzer olduğumuzu gösteriyor.”
Güneş’e en yakın geçiş: 29 Ekim ATLAS, 29 Ekim’de Güneş’e en yakın noktasına (perihelion) ulaşacak. Bu, kuyruklu yıldızların bileşimlerini incelemek için en uygun anlardan biri olarak görülüyor; çünkü Güneş’in ısısı farklı buz türlerini buharlaştırıp gaz haline getirir ve cismin en parlak hâline geçmesini sağlar. Ancak şu anda ATLAS, Güneş’in arkasında kaldığı için Dünya’dan doğrudan gözlemlenemiyor. NASA, cismin aralık başında yeniden görünür hâle geleceğini belirtiyor.
Uzaylı gemisi teorisi Bir dönem Harvard’lı astronom Avi Loeb, 3I/ATLAS’ın doğal bir cisim olmadığını, bir uzaylı gemisi olabileceğini öne sürdü. Loeb’a göre cismin yörüngesi “planlı” ve içinde normalden fazla nikel bulunduğu gibi işaretler var; ayrıca alışılmadık bir anti-kuyruk sergilediğini savundu. Hatta ATLAS’ın Güneş’in arkasına saklanarak uzay sondaları bıraktığı iddia edildi. Ancak bilim dünyası bu tür iddiaları pek ciddiye almıyor ve Desch gibi uzmanlar durumu net bir dille reddediyor. Desch, 3I/ATLAS’ın kuyruklu bir yıldız olduğunu vurgulayarak: “Başından beri öyleydi. Gaz salımı tamamen beklenen şekilde gerçekleşiyor; içeriğindeki karbondioksit oranı bile normal. Beş yıl önce öğrendik ki kuyruklu yıldızlar nikel buharı da salabiliyor. Kısacası, bu cisim uzaylı gemisi değil; şimdiye kadar gördüğümüz en ilginç yıldızlararası kuyruklu yıldız.”
