南京 Üniversitesi araştırmacıları, dünya genelindeki akarsularda bulunan cıva oranlarını detaylı biçimde inceleyen kapsamlı bir çalışma gerçekleştirdi. Bu çalışma, özellikle 1850’ler ve öncesine ait tortu karot örneklerinden alınan veriler üzerinden yürütüldü. Analiz edilen örnekler, genellikle nehirlerin döküldüğü kıyı bölgelerinde, havada asılı kalan cıva partiküllerinin yoğunlaştığı alanları yansıtmaktadır. Elde edilen veriler, sanayi öncesi dönemde dünyanın çeşitli bölgelerindeki nehirlerde dolaşımda olan cıva miktarını ortaya koymayı amaçladı. Bu doğrultuda, araştırmacılar, daha önceki erozyon çalışmalarına dayanarak, bu dönemlerde nehirlerde bulunan cıva miktarını tahmin ettiler ve bu verilerden, karadan denize doğru akan cıva döngüsünü modelleyen sofistike bir bilgisayar simülasyonu geliştirdiler.
Modelleme sonuçlarına göre, 1845 ile 1859 yılları arasında, dünya genelinde nehirlerin denize aktardığı cıva miktarının yılda yaklaşık 321 ila 383 ton arasında değiştiği belirlendi. Ortalama olarak ise bu rakam yılda yaklaşık 390 tona tekabül etmektedir. Araştırmacılar, bölgesel etkenler ve yerel jeomorfolojik özellikler göz önüne alındığında, bazı bölgelerde cıva seviyelerinin diğerlerine göre daha yüksek olabileceğini ifade etti. Özellikle, dağların yüksekliği ve vadilere dik eğimler, nehirlerin taşıdığı cıva miktarını belirleyen önemli faktörler arasındadır. Çalışma, küresel anlamda akarsulardaki cıva seviyelerinin, yaklaşık iki yüzyılda 595 ton arttığını ortaya koydu. Bu artış, atmosfer ve okyanuslardaki cıva birikimiyle kıyaslandığında, 2-3 kat daha fazla bir yükselişi temsil ediyor ve bu da, küresel ekosistemlerde ciddi bir değişimin sinyallerini vermektedir.
Geliştirilen model, özellikle Kuzey ve Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Güney Asya’daki nehirlerdeki cıva artışının en belirgin olduğu bölgeleri net bir şekilde ortaya koydu. Bu artışların önemli bir kısmının insan kaynaklı olduğu, özellikle sanayi faaliyetleri ve madencilik gibi ekonomik aktivitelerle doğrudan ilişkili olduğu vurgulandı. Örneğin, Güney Amerika’da Amazon Nehri boyunca, düşük kontrollü madencilik faaliyetleri ve ormansızlaşmanın yol açtığı erozyon, nehirlerdeki cıva seviyelerinin hızla yükselmesine neden olmaktadır. Çin ve diğer Doğu Asya ülkelerinde ise, büyük endüstriyel tesislerden atılan atık sular, nehir sularında yüksek oranda cıva birikimine yol açmaktadır. Bu çalışmalar, insan faaliyetlerinin, küresel ölçekte su kaynaklarındaki cıva dengesini ciddi biçimde değiştirdiğine işaret ederek, sürdürülebilirlik ve çevre politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
