Yoğun tempo ve yaşam baskılarının birleşimi, yalnızca ruh sağlığını değil aynı zamanda vücudun savunma mekanizmasını da zorlayabilir. Araştırmalar, uzun süreli stresin bağışıklık hücrelerinin üretimini baskıladığını ve beyaz kan hücrelerinin etkinliğini azalttığını gösteriyor. Stres anında yükselen kortizol hormonu, enfeksiyonlara karşı koruyucu yanıtı zayıflatabiliyor; bu nedenle kronik stres altında olan kişiler soğuk algınlığı ve grip gibi enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale gelebiliyor.
Türk Tabipleri Birliği (TTB) enfeksiyon hastalıkları uzmanı Doç. Dr. Güle Çınar, stres ile bağışıklık sistemi arasında kuvvetli bir bağ bulunduğunu söyleyerek kronik stresin enfeksiyon hastalıklarının görülme sıklığını ve şiddetini artırabildiğini belirtti. ‘MİKROPLAR TANINMIYOR’ başlığıyla açıklamasında, kortizol düzeyinin uzun süre yüksek kalmasının bağışıklık sistemini baskıladığını ifade etti. Böyle bir baskılanma, vücudun mikroplara karşı verdiği yanıtı zayıflatıyor.
Kronik stresin özellikle doğuştan gelen bağışıklık hücrelerini etkileyerek mikropları tanıma ve yok etme kapasitesini azalttığını vurgulayan Çınar, enfeksiyonlara karşı ilk savunma hattını oluşturan bu sistemin olumsuz etkilendiğini belirtti. Stresin en belirgin etkisinin viral enfeksiyonlarda görüldüğünü söyleyen Çınar, üst solunum yolu enfeksiyonları, grip, Covid-19 ve diğer solunum virüslerinin yüksek stresli bireylerde daha sık ortaya çıktığını ifade etti.
Çınar, stresin T lenfositleri (beyaz kan hücreleri) ile doğal öldürücü (NK) hücrelerin fonksiyonlarını baskıladığını aktardı; ayrıca stresin üst solunum yollarındaki mukozal bağışıklığı da zayıflattığını belirtti. Vücudun ağız, burun ve bağırsaklarda ürettiği koruyucu antikor olan Sekretuar IgA düzeylerinin düşmesi, virüslerin vücuda daha kolay tutunmasına yol açıyor. Bu durum, hastalıkların daha ağır seyretmesine ve iyileşme süresinin uzamasına neden oluyor.
Stresle en net ilişkiyi gösteren enfeksiyon gruplarından biri, Herpes simplex virüsüyle oluşan uçuklar ve Varicella zoster virüsüyle ortaya çıkan zona hastalıklarıdır. Çınar, yoğun stres dönemlerinin ardından bu rahatsızlıkların yeniden aktive olabildiğini söyledi.
