Besin alerjisi, tüketilen bazı yiyeceklere karşı vücudun göstermiş olduğu anormal immünolojik reaksiyon olarak tanımlanır. Günlük hayatta bu tür reaksiyonlar, bazı kişilerde görülen yiyeceklerle ilişkili farklı belirtilerle kendini gösterebilir. Çocukluk döneminde besin alerjileri özellikle sık rastlanan bir durum olup, toplumda çocuklar arasında yaklaşık %5-10 oranında görülmektedir. Bir kısmı büyüdükçe geçerken, bazıları ise yaşam boyu devam edebilir. Genelde tüm besinler alerjik bir reaksiyona yol açabilir.
Çocuklukta en sık karşılaşılan alerjenler arasında inek sütü proteini, yumurta, buğday, yer fıstığı ile ağaç kuruyemişleri, deniz ürünleri ve balık ile kabuklular yer alır. Ancak her besin belirli bir avuç kişide bile alerjiye yol açabilir. Belirtiler, çoğunlukla bağırsak sistemiyle bağlantılı olup bulantı, kusma, ishal veya bazen kanlı dışkı şeklinde ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, bazı çocuklarda ciltte döküntü, kızarıklık ve kaşıntı görülebilir; daha ağır vakalarda nefes darlığı, tansiyon düşüklüğü ve nadiren ani şok gibi durumlar da gelişebilir.
Gerçek bir besin alerjisinin teyidi için gereksiz bir tanı konulmaması gerekir. Günlük yaşamda bazı çocuklarda süt tüketimi sonrası ishal görülebilir veya besin bozulması/zehirlenmesi gibi durumlar alerjiyle karıştırılabilir. Bu nedenle hangi durumun gerçekten alerji olduğunun netleşmesi için doğru tetkikler şarttır. Araştırmalar, çocuklukta görülen besin alerjisinin oranının %30’a varabildiğini, güvenilir testlerle bu oranın %5-6 civarına düştüğünü göstermektedir; bu da gereksiz diyetlerden kaçınılması gerektiğini ortaya koyar.
Etiket okumak ve gizli alerjenler konusuna dikkat çeken uzmanlar, yumurta gibi bazı temel alerjenlerin yalnızca tek başına tüketilmediğini, çeşitli yiyeceklerin içinde de yer aldığını belirtir. Bu yüzden açık alerjenlerin yanı sıra gizli alerjenlere de karşı dikkatli olunmalıdır. Ortak kullanılan kaşık, tabak ve soslar gibi mutfak yöntemleriyle taşınan bu küçük miktarlı alerjenler de reaksiyonları tetikleyebilir. Besin alerjisi olan kişiler, mutlaka tükettikleri yiyeceklerin etiketlerini dikkatlice incelemeli ve şüpheli durumlarda tüketimden kaçınmalıdır.
Kesinleşmiş bir alerji teşhisi konulduysa, o besinlerden uzak durulması gerektiği konusunda farkındalık önemli bir adımdır. Alerjen içeren ürünleri seçerken etiketlerde açıkça belirtilen maddelere özellikle dikkat edilmelidir. Eğer içeriği konusunda emin olunan bir bilgi yoksa, besini tüketmemek en güvenli yaklaşımdır.
