İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Mert Bektaş, fruktozun özellikle işlenmiş gıdalarda yoğun biçimde bulunduğunu ve tüketiminin sağlık üzerinde çeşitli riskler doğurduğunu vurguluyor. Doğal olarak meyve ve balda bulunan fruktozun lifli gıdalarla beraber tüketildiğinde sorun yaratmadığını belirten hekim, gazlı içecekler ve şekerli ürünler başta olmak üzere bazı gıdalarda fruktozun maliyet avantajı ve yoğun tat vermesi nedeniyle tercih edildiğini ifade etti.
FARKLI HASTALIKLARA NEDEN OLABİLİR
- Obezite: Tokluk hissi yaratmayan, fakat kalori alımını artıran bir mekanizma.
- Karaciğer yağlanması: Fruktozun çoğunlukla karaciğerde metabolize olması, yağ üretimini tetikleyebilir ve alkolsüz yağlanmaya yol açabilir.
- İnsülin direnci ve diyabet: Düzenli tüketim Tip 2 diyabet riskini önemli ölçüde artırabilir.
- Kalp hastalıkları: Trigliserit seviyelerinin yükselmesiyle damar sağlığı olumsuz etkilenebilir.
- Diş sağlığı: Asidik yapı mineyi aşındırabilir ve çürükleri artırabilir.
SAĞLIKLI ALTERNATİFLER
Bektaş, şekerli içeceklerin yerine su, soda, ayran, kefir, şalgam, şekersiz bitki çayları ve komposto gibi alternatifleri öneriyor. Bu içecekler daha besleyici ve vücut için zararsızdır.
TÜRKİYE’DE OBEZİTE ALARMI
Ülkenin Avrupa’daki yüksek obezite oranlarına dikkat çeken uzman, 15 yaş üstü yetişkinlerde %20,4 ve çocuklarda %10 olarak erişkin ve çocuk obezitesi verilerini paylaşıyor. Çocukluk ve ergenlik döneminde fruktoz tüketimi alışkanlıklarının gelişmesi nedeniyle önlem alınmasının hayati olduğu belirtiliyor.
FRUKTOZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASININ FAYDALARI
Bektaş, fruktoz tüketiminin azaltılmasının kısa vadede iştahı kontrol altına alarak gereksiz kalori alımını düşürdüğünü, karaciğer yağlanmasının yavaşlamasına, kan şekeri dalgalanmalarının azalmasına ve enerji kullanımında dengeye katkı sağladığını kaydediyor. Uzun vadede obezite, TIP 2 diyabet, insülin direnci ve kardiyovasküler hastalık risklerinin belirgin şekilde azaltılması bekleniyor.
GÜNLÜK YAŞAMDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
- Evde şekerli içecek bulundurmamak ve çocuklara erken yaşta su içme alışkanlığı kazandırmak.
- Yemek dışı seçeneklerde ayran, maden suyu veya şekersiz bitki çaylarını tercih etmek.
- Etiket okuma alışkanlığını geliştirerek bilinçli alışveriş yapmak.
- Tatlı isteğini meyve gibi doğal alternatiflerle gidermek.
