Ülkemizde hızla büyüyen ve gelişen motorlu kara taşıtı ticareti sektörü, kamu otoriteleri tarafından yakından takip edilmekte ve sektörde adil, rekabetçi ve sürdürülebilir bir piyasa ortamı oluşturmak amacıyla çeşitli düzenlemeler ve denetimler sıkı bir şekilde uygulanmaktadır. Bu kapsamda, Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, sektörün gelişimine paralel olarak alınan önlemler ve gerçekleştirilen çalışmalar detaylandırılmıştır.
Özellikle, piyasa dengesini sağlamak, tüketici haklarını korumak ve kayıt dışı faaliyetleri engellemek amacıyla yürütülen operasyonlar ve denetimler, sektörde güven ortamını güçlendirmeye devam etmektedir. Bu doğrultuda, düzenlenmiş mevzuat ve uygulamalarla, hem tüketicinin hem de sektör temsilcilerinin hakları gözetilerek, piyasadaki olası suiistimallerin önüne geçilmektedir.
Sektördeki Güncel Düzenlemeler ve Uygulamalar
Son dönemde, motorlu taşıt ticaretinde kamu düzeninin korunması ve adil rekabetin sağlanması amacıyla çeşitli düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Bu düzenlemeler kapsamında, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinin yalnızca yetki belgesi sahibi işletmeler tarafından yapılması zorunlu hale getirilmiş ve bir takvim yılı içinde üçten fazla taşıt satışı yapanların ticari faaliyet olarak kabul edilmesi kararlaştırılmıştır.
Yapılan çalışmalar neticesinde, yetki belgesi olmadan ikinci el taşıt ticareti yapan 220 gerçek ve tüzel kişiye yaklaşık 103 milyon lira tutarında idari para cezası uygulanmıştır. Ayrıca, vatandaşların mağduriyet yaşamaması ve kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi adına, e-Devlet platformu üzerinden ihbar modülü devreye alınmış ve yetki belgesiz faaliyet gösteren kişi ve kuruluşların şikayet edilmesi kolaylaştırılmıştır.
Piyasa Bozucu Uygulamalara Karşı Alınan Önlemler
Kovid-19 salgını döneminde artış gösteren manipülatif fiyat hareketleri ve stokçuluk gibi piyasa bozucu uygulamalara karşı, Bakanlık tarafından çeşitli tedbirler alınmıştır. Bunlar arasında, 6 ay 6 bin kilometre pazarlama ve satış kısıtlaması ile ilan fiyatı kısıtlaması uygulamaları yer almaktadır. Bu düzenlemeler sayesinde, aşırı fiyat artışlarının ve haksız kazançların önüne geçilmiştir.
Yapılan denetimler sonucunda, 131 yetkili bayi ve oto galericiye toplamda 52 milyon 462 bin lira tutarında ceza kesilmiş, ayrıca ilan fiyatlarını aşan uygulamalarda bulunan 476 kişi veya kuruluşa da 95 milyon 668 bin lira tutarında idari para cezaları uygulanmıştır. Bunun yanı sıra, vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına, liste fiyatının üzerinde fiyat talep eden veya takas yapmaya zorlayan 31 yetkili bayinin yetki belgeleri iptal edilmiştir. Bu işletmeler, bir yıl süreyle ikinci el taşıt ticareti yapmaları yasaklanmıştır.
Güvenli Ödeme ve Kimlik Doğrulama Sistemleri
Vatandaşların mağduriyetlerini azaltmak ve güvenli ticaret ortamını güçlendirmek amacıyla, Türkiye Noterler Birliği ile işbirliği içerisinde Güvenli Ödeme Sistemi geliştirilmiştir. Bu sistem sayesinde, ikinci el taşıt satışlarında bedel, eşzamanlı ve güvenli biçimde ödenmekte olup, dolandırıcılık ve sahtecilik gibi riskler önemli ölçüde azaltılmıştır.
İlan platformlarının güvenilirliğini artırmak ve kayıt dışı faaliyetleri engellemek amacıyla, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) devreye alınmış ve kimlik doğrulama zorunlu hale getirilmiştir. Bu sistemle, kimlik bilgilerini doğrulamayanların ilan vermesi engellenmiş, yetkisiz galerilerin ilan açması önlenmiştir. Artık, yalnızca aracın sahibi, ikinci derece akrabaları veya yetki belgesine sahip işletmeler ilan verebilecektir. Vatandaşların bu işlemleri e-Devlet Kapısı üzerinden kolaylıkla yapabilmesi sağlanmıştır.
Bu tedbirler, sektörün daha sağlıklı, güvenilir ve düzenli hale gelmesini teminen alınmış olup, bundan sonra da aynı kararlılık ve titizlikle sürdürülecektir.
