Vergi Kanunları ile bazı diğer kanunlarda yapılan değişiklikler kapsamında mali ve vergi uygulamalarında önemli güncellemeler yürürlüğe girecek. Özellikle konut dışı kiralanan mal ve haklar için yapılan borçlu giderleri üzerinden vergi matrahında meydana gelen değişiklikler, kredi kullanan-olmayan aralarında vergi yükünü dengelemek amacıyla yeniden ele alınmıştır.
Konut dışındaki kiralanan varlıklar için elde edilen giderlerin ve kredi faizlerinin, iktisap bedeli üzerinden hesaplanan indirimlerle nasıl kayıtlara geçirileceğine dair düzenleme, 1 Ocak 2025 itibarıyla başlayan vergilendirme periyotlarında uygulanmaya başlanacaktır. Ayrıca geçici vergi dönemleri, 3, 6, 9 ve 12 aylık aralıklarla tespit edilebilecek ve bu sayede dördüncü geçici vergi dönemi sisteme dahil edilecektir.
Portföylerinde sürekli olarak Borsa İstanbul’da işlem gören hisselerden en az %51 paya sahip olan fonlar için belirli istisnaların uygulanması sürerken, TEFAS’ta işlem görmeyen varlıklar için ise bir yıllık elde tutma süresine bağlı tevkifat istisnası uygulanmayacaktır. Bu noktada, katılım payları sahipleri için istisnadan yararlanma durumu devam edecektir.
İSTİSNA VE HARÇ DÜZENLEMELERİ— Motorlu taşıtlarda vergiden istisna uygulamasında değişiklik yapılması, il özel idarelerinde kurulan yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının benzer şekilde kayıt ve tescil edilmiş taşıtlar için istisna kapsamını içermekte; tapuda bazı işlemler için harçlarda ise farklı uygulamalar gündeme gelmektedir. Bu düzenleme, 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlüğe girecektir.
Tapu harçlarıyla ilgili olarak, beyan edilen devir ve iktisap bedellerinin gerçek değeri ile karşılaştırılması halinde fark üzerinden uygulanacak harçlar için cezai yaptırımlar da sadeleştirilmiş ve “vergi ziyaı cezası” bir kat olarak uygulanacaktır. Noter harçlarında ise bazı durumlarda, ikinci el araç ticareti yetki belgeleri sahipleri için vergi uygulanmayacak; bununla birlikte sıfır araçların ilk tescil işlemlerinden ve ikinci el araçların satış/devirlerinden nispi noter harçları alınacaktır. Ancak, tescil edilmiş araçların ikinci el ticaretiyle ilgili bazı yetki belgelerine sahip olanlar için bu harçlar uygulanmayacaktır. Bu hüküm 2026 yılını işaret eder.
Gayrimenkullerin devri ve iktisabı ile ilgili olarak beyan edilen bedel üzerinden vergi ve harç uygulamaları, zilyetlik devir sözleşmeleriyle devri halinde de aynı oranların uygulanmasına olanak tanıyacak. Ayrıca belirli sağlık, kuyumculuk ve taşınmaz ticaretiyle ilgili ruhsatnameler için yıllık bedeller belirlenmiş ve bu bedeller, belirli nüfus ve bölgeler üzerinden artış gösterecek şekilde uygulanacaktır.
VAKIF ÜNİVERSİTE VE SGK İlgili Düzenlemeler— Vakıf yükseköğretim kurumlarında ücret güncelleme esasları, haziran ayındaki üretici fiyat endeksi ve tüketici fiyat endeksi ortalamasına göre belirlenecek. Ayrıca SGK tarafında prim oranlarında değişiklikler öngörülmüş olup, uzun vadeli sigorta kollarında artış sağlanarak aktüeryal denge hedeflenmiştir. Bu hükümlerin yürürlüğe gireceği tarih 2026 yılı olarak belirlenmiştir.
Emeklilik keseneği ve karşılık tutarlarının hesaplanmasında yüzde 45 oranı uygulanan bazı durumlarda da uyum düzenlemeleri yapılmaktadır. Bu kapsamda borçlanma, kesenek ve karşılık oranlarındaki değişiklikler 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecektir.
KENTSEL DÖNÜŞÜM ve Bütçe Esasları— Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nın finansmanına ilişkin bazı hükümler 2027 yılına kadar özel hesapla yürütülecek ve gelirler bu tarih sonrasında Başkanlık bütçesine aktarılacaktır. Ayrıca belediyelerin ve özel idarelerin borçlanma yetkisi ve sermayenin kamuya açık olan bankalar üzerinden temin edilmesi konuları, alacakların vadesine uygun olarak planlanacak ve gerekli giderler bu kapsamda karşılanacaktır. Bu süreçler 2025 yılından itibaren uygulanmaya başlanacaktır.
Çek Kanunu’nda, çek hesabı sahiplerinin ödemelerinin düzenli akışını güvence altına almak amacıyla muhatap bankaya ibraz süresinin geçerliliğini koruması 31 Aralık 2028’e kadar uzatılmıştır. Ayrıca bazı istisnalara ilişkin hükümler bu tarihe kadar uygulanmaya devam edecektir.
İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (İSMEP) kapsamındaki teslim ve hizmetler, yabancı finansmanla 2035’e kadar katma değer vergisinden muaf tutulacak. Bu muafiyet, ilgili mevzuata uygun olarak yürütülecek.
Son olarak, kamu harcamalarını ve bütçe yönetimini güçlendirmek amacıyla 2025 merkezi bütçe süreçlerinde net borç kullanımı tutarındaki artış için Bakanlar ve Cumhurbaşkanı yetkili kılınmıştır. Böylece deprem sonrası acil finansman ihtiyaçları için gerekli esneklik sağlanacaktır.
