Coğrafi İşaretli ürünler, Türkiye’nin mutfak kültürünü zenginleştiren, gastronomi turizmini güçlendiren ve kırsal kalkınmaya katkıda bulunan önemli unsurlar olarak yeniden ele alındı. Zirvede konuşmacılar, yerli üreticinin ve Türk mutfağının desteklenmesinin önemini vurguladı; 2012 yılında başlayan Coğrafi İşaretli Ürünler Projesi’nin ulusal gündemi şekillendirdiğini ifade ettiler. Bu çerçevede, mevcut durumda 800’ün üzerinde üretici ve kuruluşla çalışıldığı belirtildi; dolaylı olarak yaklaşık 100.000 çiftçi faydalanıyor. Mevsimsel olarak mağazalarda yaklaşık 750 Coğrafi İşaretli ve aday ürünün sunulduğu kaydedildi ve kamuoyunun da bu ürünlere sahip çıkmasının kritik olduğu vurgulandı.
AB’den 43 tescil Avrupa Komisyonu Genel Müdürlüğü Coğrafi İşaretler Bölümü Başkanı João Onofre, Geçmişten bugüne uzanan bir hikâye olarak Coğrafi İşaretleri tarif ederken, bu işaretlerin tat ve mekân aracılığıyla anlatılan hafızalar olduğunu belirtti. İpsala Pirinci ve Bursa Kestane Şekeri’nin ardından Yenice Ihlamur Balı’nın da tescil edilmesiyle AB’de korunan Türkiye menşeli Coğrafi İşaretli ürün sayısının 43’e ulaştığını söyledi; sürecin hâlen devam ettiği notunu paylaştı. Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak da, coğrafi işaret alan ürünlerin okullarda daha geniş şekilde tanıtılacağını açıkladı.
‘Rekabet yerine işbirliği’ Zirvede Metro Türkiye ile TURYID iş birliği kapsamında FutureBright’in yürüttüğü “Coğrafi İşaretlerin Etki Alanı Araştırması” sonuçları sunuldu. Katılımcıların %72’sinin Coğrafi İşaretli ürünleri bildiği, %34’ünün bu ürünleri tercih ettiği görüldü; en kritik kavram olarak güven öne çıktı. FutureBright kurucu ortağı Akan Abdulla, Coğrafi İşaret elde eden ürünlerde rekabetin yerini işbirliğinin aldığını, kooperatifleşmenin arttığını ve tarımdan kopan genç çiftçilerin yenilikçi projelere daha kolay ikna edildiğini belirtti.
Kan portakalı ve Bergama tulumu Panelde üreticiler, Coğrafi İşaret’in ekonomik getirilerini paylaştı. Mersin Kadın Kooperatifi Başkanı Meral Seçer, tescil süreciyle birlikte üretim arazisinin genişlediğini ve verimin arttığını söyledi: “Kan portakalı, normal portakala göre üç kat daha fazla C vitamini içeriyor; tescil sonrasında üretim alanımız 54 dekardan 86 dekara çıktı.” Bergama Tulum Peyniri üreticisi Sancak Süt’ün temsilcisi Halim Egi ise üç yıl önce günlük 400 ton süt işlendiğini, şimdi 600 tonla çalıştıklarını; 50 olan işçi sayısının 150’ye çıktığını aktardı.
