Birleşik bir çerçevede hareket eden politika aktörleri, uluslararası ticaret kurallarına uygun olarak ihracatçıları desteklemeyi sürdürüyor. Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında getirilen yeni uygulamalardan biri olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), bu yıl itibarıyla yürürlüğe girdi. Sektörel olarak demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik ürünleri bu mekanizmanın kapsamına alındı. Bu ürünlerin AB’ye yapılacak ihracatında karbon emisyonlarına bağlı olarak bir mali yükümlülük doğacak ve emisyon hedeflerine uyum sağlandığında bu yükümlülük azalacak.
“Karbon düzenlemelerinin ihracatımıza ticari bir engel getirmemesini amaçlıyoruz” ifadeleriyle değerlendiren yetkililer, SKDM kapsamasındaki ihracatın AB’ye olan payının yüzde 47,8 düzeyinde olduğunu belirtti. Brüksel’de geçen yıl düzenlenen Yüksek Düzeyli İklim Diyaloğu çerçevesinde Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu kuruldu. Kamu ve özel sektör işbirliğiyle, karbon düzenlemelerinin ticari engellere dönüşmesini önlemek amacıyla sektörler hazırlık çalışmalarına devam ediyor; ilerleyen yıllarda kapsamın diğer sektörlere de genişletilmesi planlanıyor.
AB Komisyonu’nun İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyümeden Sorumlu Üyesi Wopke Hoekstra ile yapılan görüşmede, SKDM kapsamında lisanssız yenilenebilir enerji yatırımlarının tanınması, TÜRKAK tarafından doğrulayıcıların akredite edilmesi ve varsayılan değerlerin rekabet açısından dezavantaj yaratmayacak biçimde belirlenmesi yönündeki talepler paylaşıldı.
“44 firma ‘Responsible’ markasını kullanım hakkını elde etti” ifadesiyle kamuoyuna yansıyan gelişmeler, sürdürülebilirlik ve yeşil ekonomiye uyum konusunda yetkili kurumların yürüttüğü programları görünür kılıyor. Bu bağlamda, Sürdürülebilirlik ve Çevre odaklı çalışmalar, yeşil ekonomi hedeflerine ulaşma yolunda firmalara adım adım destek sağlıyor. Eğitim ve danışmanlık maliyetlerinin beş yıl süresince yaklaşık %50’sinin karşılanmasıyla toplamda 17 milyon 640 bin liraya kadar destek veriliyor; amaç, uluslararası normlara uyum sağlayarak dış pazarlara girişteki riskleri azaltmak ve piyasalarda rekabet gücünü artırmaktır. Ayrıca Eximbank ve Türkbank’ın yeşil finansman paketleri de bu alandaki olanakları güçlendiriyor.
Program üç aşamadan oluşuyor. Şu ana kadar 166 firma bu desteğe dahil edildi; Faz-1’ini 97 firma tamamladı ve projeler ile sürdürülebilir yol haritaları belirlendi. Faz-2 ve Faz-3 aşamalarına geçen 44 firma ise “Responsible” markasını kullanma hakkını elde etti. Şu ana kadar toplam 39,5 milyon liraya yakın destek sağlandı; başvurular arttıkça bu miktar da artacak.
UR-GE Projesi ise hızla ilerliyor. 56 ilde uygulanan proje kapsamında 742 proje destek kapsamında yer aldı, 245 kuruluş proje yürütüyor ve şu anda 187 proje devam ediyor; diğerleri tamamlandı. Bu çalışmalar, 18 bin 704 KOBİ için analizlerin yapılmasını, ihracata hazırlık süreçlerini ve ihtiyaç giderimlerini içeriyor. UR-GE kapsamında son 10 yılda 783 milyon lira ödeme yapıldı; bunun detayında kurumsal başarı Örnekleri olarak 19 proje öne çıkıyor. Ayrıca UR-GE desteği kapsamındaki iyi uygulama örnekleri ile işbirliği kuruluşları ödüllendirildi.
