Tarım ve Orman Bakanlığı, restoran ve kafelerde tüketiciyi bilinçli tercihlere yönlendirmeyi amaçlayan yeni bir düzenleme yürürlüğe giriyor. Artık menülerde sunulan yiyecek ve içeceklerin içerik, enerji (kalori) ve alerjen bilgilerinin açıkça belirtilmesi gerekecek.
Detaylı menü dönemi başlıyor: Ürünlerin temel bileşenleri, kalorisi, alerjen içerikler ve alkol ya da domuz türevi içerip içermediğine dair bilgiler yazılacak ve tüketiciye net olarak iletilecek. Bu bilgiler basılı menüler, panolar, broşürler veya dijital ekranlar aracılığıyla sunulabilir. QR kod kullanımı da mümkün olacak; ancak bu yöntemi tercih eden işletmeler için yönlendirmelerin menüde açıkça yer alması zorunlu olacak.
Hedef, tüketicilerin daha sağlıklı ve bilinçli tercihler yapmasını kolaylaştırmak. Özellikle diyet yapanlar ve sağlık konularına hassasiyeti olan bireyler için kalori ve içerik bilgilerinin hızlı erişimi büyük bir kolaylık sağlayacak.
Uygulama başlangıç takvimi: Bakanlık, işletme tipine göre farklı geçiş süreleri belirledi. Ulusal zincir restoranlar için 1 Temmuz 2026, aynı ilde üç veya daha çok şubesi bulunan işletmeler için 31 Aralık 2026, diğer işletmeler için ise içerik bilgileri için 31 Aralık 2026 ve kalori bilgileri için 31 Aralık 2027 hedefleniyor.
Aydın Ağaoğlu’nun vurgusu: Düzenleme ile tüketicilerin yiyecek ve içeceklerin içeriği ve kalorisi hakkında tam bilgi sahibi olması sağlanacak. Özellikle alkol içerip içermediği ve domuz eti gibi hassas konuların netleştirilmesi, tüketicinin inanç ve sağlık açısından bilinçli tercihte bulunmasına olanak tanıyacak. Ayrıca ürünlerin gramaj ve içerik bilgilerinin net olarak listelerde yer alması gerektiği belirtiliyor.
Yanıltıcı bilgiler ve iletişim: Yanlış ya da eksik bilgi verildiğinde cezai yaptırımlar uygulanabilir. Tüketiciler ihlal olduğunda Tarım Bakanlığı İhbar Hattı veya Gıda İhbar Hattı üzerinden şikayette bulunabilir. Örneğin 100 gram için 350 kalori yazılırken gerçek değer çok farklıysa bu bir cezayı gerektirebilir ve yasal sorumluluk doğurabilir.
İlginç bir noktada, bilgiler sadece içeriği kapsamakla kalmayıp aynı zamanda alerjenler ve domuz eti ile alkol gibi öğelerin açıkça belirtilmesini de zorunlu kılıyor. Bu bilgilendirmenin basılı menülerde, panolarda ve dijital platformlarda yer alması bekleniyor; QR kod kullanımı durumunda da erişim yönlendirmeleri net olmalı.
Gözdağı niteliği ve sorumluluklar: Cezai sorumluluklar, sağlık açısından tehlike içeren durumlarda daha ağır olacak. Ayrıca alerjenli ürünlerin belirtilmemesi nedeniyle doğabilecek tazminat ve cezai sonuçlar, işletmelerin gıda mühendisleriyle çalışmasını da zorunlu kılacak. Ölüm veya ağır zarar hallerinde taksirli sorumluluğa kadar uzanan cezalar gündeme gelebilir ve aileler için destekten yoksun kalma tazminatı gereklilikleri doğabilir.
