AB’nin serbest ticaret anlaşmaları (STA) konusundaki yaklaşımları, Türkiye için özellikle ihracat dinamiklerini yeniden görmek açısından dikkat çekici bir boyut kazanıyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın milletvekillerin soru önergesine verdiği yanıt, STA açılımlarının Türkiye’nin ihracatı üzerinde beklenen etkisinin sınırlı olacağını işaret ediyor. Bakanlık, AB ile Hindistan arasındaki STA’nın Türkiye üzerinde doğrudan ve büyük bir baskı yaratma potansiyelinin sınırlı olduğunu vurguluyor.
Hindistan’ın GSYH içindeki ihracat payı yaklaşık %11 düzeyinde iken, ihracatın ithalatını karşılama oranı %62 olarak değerlendiriliyor. Ekonominin daha içe dönük bir yapı sergilediğine dikkat çekilirken, AB’nin mevcut gümrük tarifelerinin Hindistan ürünlerinde sıfır veya düşük seviyelerde olduğu belirtiliyor. Ayrıca STA kapsamında, Hindistan menşei kazanması gereken ürünlerin hangi kriterleri karşılaması gerektiği net bir şekilde ortaya konuyor: sadece yeterli işçilik ve işlem görmüş ürünler, tercihli rejimden yararlanabilecek.
Türkiye’nin avantajı daha net Bolat, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği çerçevesinde sanayi ürünlerinde serbest dolaşımın esas olduğuna vurgu yapıyor. Bu durumun, STA kapsamındaki klasik menşe temelli düzenlemelere kıyasla Türkiye’ye ait olan ileri bir entegrasyon seviyesi anlamına geldiğini belirtiyor. Türkiye’nin üretim altyapısı ve ihracat yapısının AB teknik standartlarını karşılayabilir nitelikte olduğuna dikkat çekilirken, Hindistan’ın ise bu tür teknik mevzuat uyumunu AB düzeyinde kurumsallaştıramadığına işaret ediliyor. Bu farklar, Türkiye’nin AB pazarında teknik engeller ve düzenleyici çerçeve açısından Hindistan’a göre bir adım önde olduğunu gösteriyor.
Sonuç olarak Bolat, AB’nin açılımlarının Türkiye üzerindeki etkisinin sınırlı olabileceğini ifade ediyor. Bu değerlendirme, Türkiye’nin mevcut rekabet avantajlarını koruyabilmesi ve AB pazarında sapmalarla karşılaşmaması açısından önemli bir ölçüt olarak kayda geçiyor.
