Dünya Ekonomik Forumu’nun Davos konuşlandırmasıyla aynı dönemde yayımlanan yeni rapor, küresel servet eşitsizliğinin son yılların en çarpıcı doruk noktasına ulaştığını gösteriyor. Oxfam’ın verileri, milyarderlerin servetinin hızla arttığını ve bu artışın önceki dönemi katlayarak geçtiğini ortaya koyuyor. 2025 yılında dünya genelinde milyarderlerin toplam serveti %16 artışla 18.3 trilyon dolara çıktı ve aynı yıl içinde milyarder sayısı 3.000’i aşarak rekor kırdı. Rapor, 2020–2025 arasındaki süreçte milyarder servetinin %81 büyüdüğünü belirtiyor. Tesla ve SpaceX’in CEO’su Elon Musk’ın net serveti ise 500 milyar doları aşan ilk kişi olarak kaydedildi ve bu durum, “milyarderler için on yılın en çarpıcı göstergesi” olarak nitelendirildi.
4.1 milyar insana eşit İlaveten, rapor milyarderlerin son 12 ayda kazandıkları 2.5 trilyon dolarlık ek değerle dünyanın en yoksul 4.1 milyar insanının toplam varlığına denk bir büyüklüğe ulaştığını vurguluyor. Oxfam, servet yoğunlaşmasının yalnızca ekonomik değil, siyasi ve demokratik sonuçlar doğurduğunu, zenginler ile sıradan vatandaşlar arasındaki güç farkının siyasi etkiye de yansıdığını dile getiriyor. Dünya Values Survey verilerine göre, 66 ülkede her iki kişiden biri, zenginliğin ülkelerinde seçimleri satın alabilecek kadar etkili olduğuna inanıyor. Raporda ayrıca ultra zenginlerin medya üzerindeki etkisinin giderek güçlendiği belirtiliyor; örnekler arasında Jeff Bezos’un Washington Post’u, Elon Musk’ın X’i (eski Twitter), Patrick Soon-Shiong’un Los Angeles Times’ı ve Vincent Bolloré’nin Fransa’daki CNews kanalı bulunuyor. ‘EŞİTSİZLİK’ UYARISI!
Oxfam, küresel eşitsizliğin azaltılması için hükümetlere şu adımları öneriyor:
- Aşırı servetin daha yüksek oranda vergilendirilmesi
- Eşitsizliği azaltmayı hedefleyen ulusal planların hayata geçirilmesi
- Siyaset ile sermaye arasındaki ilişkinin sıkı kurallarla sınırlandırılması
- Medya ve sosyal medya üzerindeki yoğunlaşmaya karşı daha etkili denetim mekanizmalarının kurulması
ÜST DÜZEYDE KATILIM REKORU Bu yılki WEF toplantısı, zirvenin katılım bakımından rekor seviyelerde olacağı öngörüsüyle hareketli geçiyor. İsviçre polisi ve kuvvetli güvenlik birimleri, Davos’a ulaşan tüm kara ve demir yollarını yapay zeka destekli denetimlerle takip ediyor. Sivil ziyaretçiler güvenlik kontrollerinden geçerek ayrıntılı taramalardan geçiriliyor. Zirvenin konukları arasında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Çin Halk diyecek Başbakan Yardımcısı He Lifeng, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, Suriye lideri Beşar Esad’a yakın isimler ve Pedro Sánchez gibi pek çok üst düzey politikacı bulunuyor.
VERGİ POLİTİKALARI Raporda, servet artışının temel nedenleri olarak Trump dönemindeki vergi indirimleri, çok uluslu şirketlere sağlanan korumalar, tekel karşıtı denetimlerin gevşemesi ve yapay zekâ şirketlerinin piyasa değerlerindeki hızlı büyüme gösteriliyor. 2025’te Trump’ın yürürlüğe koyduğu vergi düzenlemeleriyle, yıllık geliri 1 milyon doların üzerinde olan kişilerin gelirlerinde ortalama %3 artış kaydedildiği ifade ediliyor. Ayrıca 2025 boyunca 68 ülkede en az 142 büyük hükümet karşıtı protestonun yaşandığı ve bu gösterilerin çoğunun sert müdahalelerle bastırıldığı belirtiliyor.
