Bir kamyonun etrafında gelişen olaylar, Türkiye’nin gerçekliğini yansıtmada ne kadar etkili olabilir? Memet Baydur’un 1990’larda kaleme aldığı ve sahnelenmeye başlayan Kamyon oyunu, Türkiye’nin yaşam biçimini ve toplumsal dinamiklerini cesurca ortaya koyuyor. Şişli Tiyatrosu’nda bu yıl prömiyerinin ardından, günümüz Türkiyesi’nden bakıldığında, geçmişin izlerinin hâlâ belirgin olduğunu hatırlatıyor. Beklenen kurtarıcı kavramını sorgulayan oyun, köyden kente göçün en sert dönemeçlerinde bir nakliye kamyonunun bozulmasıyla başlar; şoför, muavin ve two hamal, tamirciyi beklerken toplumun farklı kesimlerinin çatışmasını ve dayanışmasını sahneye taşır. Baydur, oyunu adeta bir aydın sorumluluğuyla köylü ve kentli arasındaki gerilimi, köylülüğün utancını ve kentleşmenin arayışını işlerken Türkiye’nin zengin kültürel mozaiğini bir arada yaşatma umudunu vurgular. Öte yandan sahnede ilerleyen güncel bir vurgu olarak Entarisi Ala Benziyor türküsünün Gezi hareketinin sloganlarına dönüştüğü bir ifade de eklenir; bu, umudu pekiştiren toplumsal bir simge olarak karşımıza çıkar.
Önemli değişiklikler ışığında, Şişli Tiyatrosu’nun sahnesinde Necati’yi Mehmet Okuroğlu, Abuzer’i Selçuk Delipınar, Recep’i Oğuzhan Yörük, Şaban’ı Ümit İlban’ın canlandırdığına tanık oluyoruz. Oyunun “Yanbolu köylüleri” artık iki kadından oluşuyor; metindeki Zeynel ve Zülfü yerini Zeynep (Başak Kalkan) ve Zülfüye (Gülay Sütçü) ikilisine bırakıyor. Yönetmen Şenol Önder, dramaturjiyle Arzu Önder’in kurduğu uyumla oyunu yönlendirirken, tasarım ekibi ise afişin ve ışık/depolama unsurlarının bir arada çalışmasını sağlayarak sahnede Anadolu’nun kıyıda köşede kalmış dört köylüsünü izleyiciye taşıyor. Her ne kadar sahnede yer alan bozkır kamyonu bir simge olsa da ekonomik sıkıntılar, siyasi kaos ve günümüzün parçalanmışlık hissiyle de bağlantılı bir anlatı yaratıyor. Işık ve ses tasarımları, oyunun ruhunu derinleştiriyor ve izleyiciyi Anadolu’nun ücra köşelerine götüren bir sahne deneyimini mümkün kılıyor.
Oyunun yeni temsil döneminde gösterimler 16-24-31 Ocak saat 20.30’da Şişli Tiyatrosu’nda yeniden seyirciyle buluşuyor. Gövdeyi oluşturan temalar olarak göç, sınıf farkı, güvenlik ve umut arayışı öne çıkıyor; Şenliğin yönetmeni Şenol Önder ve oyuncu kadrosunun bugünkü Türkiye’ye dair yaklaşımı, eserin zamansızlığını ve toplumsal bağlamdaki güncelliğini pekiştiriyor. Oyunun metninin temelinde yer alan iletişimsizlik ve dayanışma çabası, yalnızca bireyler arası ilişkiler üzerinden değil, geniş bir sosyoekonomik tablo üzerinden okunuyor. Bu bakış, Baydur’un anlatısının 1990’ların Türkiye’sini aşan bir evrensellik taşıdığını gösteriyor.
Yorumlar ve güncel bağlam ile oyunun yönetmeni Şenol Önder ve şoför rolündeki Mehmet Okuroğlu’nun bir araya gelerek, eserin günümüz Türkiye’sine nasıl bir bakış sunduğunu tartışmaları, eserin zamansızlığını daha da güçlendiriyor. Önder’in ifadelerine göre Kamyon, sosyal sınıf farkları, dayanışma ve modern yaşamın çelişkileri üzerinde duruyor; metnin güncelliği, istikrarsızlık, göç ve aidiyet temalarının halen etkili olmasıyla pekişiyor. Okuroğlu ise köyden kente göçün, kapitalizmin genişleyen etkileriyle birleştiğinde, kamyonun mürettebatına düşen umudun, kahramanın gelmesinden çok birlikte birbirine tutunan toplumsal dinamiklere bağlanması gerektiğini vurguluyor. Bu bakış açısı, eseri sadece geçmişin bir yansıması olmaktan çıkarıp günümüzün sosyal dokusuna ayna tutan bir panorama haline getiriyor.
