Son dönemde kredi faizlerinin yükselmesiyle tasarruf finansman şirketleri yeniden gündeme geliyor. Faizsiz bir şekilde konut, taşıt veya diğer taşınmaz alımlarını hedefleyenler için bu modeller, en sık tercih edilen yol olmaya devam ediyor. Emlak Katılım Bankası’nın güvence verdiği faizsiz finansman sistemi de bu alanın önemli bir parçası haline geldi.
FAİZSİZ FİNANSMANDA SİSTEMSEL DEĞİŞİM Normal süreçte tasarruf finansmanına katılım için başlangıçta bir organizasyon ücreti ödeniyor ve sisteme dahil olmak için belirli adımlar izleniyordu. Yeni düzenleme, sisteme giriş yapanlar ve sonraki taksit ödemelerini yapanlar için bazı değişiklikler getiriyor. Peki yeni yapı nasıl işleyecek? Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, konuyu milliyet.com.tr’ye şu sözlerle değerlendirdi: Tasarruf finansmanı, Türkiye’de son dönemde yoğun tercih edilen bir model olarak öne çıkıyor. Genelde konut, işyeri veya araç gibi taşınmazlar ile taşınabilir varlıklar için kullanılıyor. MEVCUTTA KURALI VE KURASIZ İKİ MODEL iki farklı yaklaşımı ifade ediyor. Kurasız modelde belirli bir süre bekledikten sonra, ödeme yaptığınız taksitler üzerinden istenen miktarı talep edebiliyorsunuz. Kuralı model ise ödediğiniz tutar üzerinden kuraya dahil olmanızı sağlar; kura çıktığında finansmanı kullanabiliyorsunuz.
ORGANİZASYON BEDELİNDE YENİ DÜZENLEMELER Her iki modelde de başlangıçta bir organizasyon ücreti söz konusu. Bu bedel geçmişte %7 olarak uygulanıyordu; BDDK’nın yeni düzenlemesiyle birlikte, organizasyon ücretiyle ilgili yeni kurallar devreye girdi. %50 oranında asgari peşin ödeme, tasarruf sözleşmesi yapılırken ve ilk tasarruf dönemindeki taksit ödemesi sırasında alınacak şekilde belirleniyor. Bu durumda önceki dönemde altı taksitte ödenen tutar artık bu şekilde dağıtılacak. Kalan kısmın taksitlendirilmesi ise ikinci tasarruf döneminde ardışık ve eşit azami dört taksite yayılacak.
KREDİ KARTI İLE İLGİLİ SİSTEMSEL KURALLAR Organizasyon ücretinin kredi kartına ek taksit olarak uygulanmaması yönünde getirilen kısıtlamalar bulunuyor. Bu yaklaşım, ödemelerin kredi kartı üzerinden uzatılmasını azaltmaya yönelik bir tedbir olarak öne çıkıyor.
FAİZSİZ MODELİN DEĞERLENDİRMESİ Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde bu tür sistemlere girip çıkmak sıkıntı yaratabiliyor. Sisteme giriş yapanların yaklaşık yarısının daha sonra süreçten ayrıldığı gözlemleniyor. Vade sonunun kura ile belirlenmesi avantajlı olsa da, kura çıktığında kullanılamayanlar için bazı durumlarda zarar doğabilir. Ülke genelinde devlet bankalarının da tasarruf finansman sistemine dahil olmasıyla süreç daha da çeşitleniyor. Örneğin, bir yıl sonra konut almak için bütçe hesaplandığında, o süreçte konut fiyatlarındaki artışlar bu planı zorlayabiliyor. Kısacası, sistemin tercih edilebilirliğini etkileyen faktörlerden biri de kura sonucunun şansa bağlı olmasıdır.
