Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin dünyadaki jeopolitik gerginlikler karşısında kendi özgün yolunu geliştirdiğini ve buna “Türk yolu” adını verdiğini ifade etti. Kaynak çeşitliliğini artırma yönünde ilerleyen Türkiye, LNG ile doğal gaz için alternatifler üretirken, modüler nükleer reaktörler sayesinde enerjiye hızlı ve esnek erişim hedefliyor. Son dönemde gündeme gelen nadir toprak elementleri (NTE) Türkiye’nin enerji tablosunda önemli bir konuma sahip.
Bayraktar, Moskova’da Rusya Enerji Haftası kapsamında katıldığı forumda güvenilir enerjiyi makul maliyetlerle sağlama zorluklarına dikkat çekti. “Türk yolu diyorum” ifadesiyle, bu dönemde Türkiye’nin bağımsız ve kapsayıcı bir enerji politikası izlediğini vurguladı. Amacımız enerji talebimizi karşılamak, ithalat bağımlılığını azaltmak ve karbon nötr bir ülke hedefine yaklaşmak olarak özetledi.
Gelecek 30 yılda elektrik talebinin üç katına çıkacağını öngören Bayraktar, iç kaynakları kapsayan bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyledi. Türkiye’de her yıl 8 ila 9 gigavatlık yenilenebilir enerji üretim kapasitesi devreye girerken Akkuyu’da dört nükleer reaktörün inşası tamamlandı. Ancak bu süreçle sınırlı kalmayıp en az 12 büyük ölçekli konvansiyonel reaktör ve yaklaşık 5 gigavatlık küçük modüler reaktör (SMR) hedefleniyor.
Rosatom’dan işbirliği nişanı Bayraktar’a, Rosatom tarafından uluslararası nükleer işbirliği nişanı takdim edildi. Moskova temasları sırasında Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev ile yapılan görüşmede Akkuyu NGS’nin güncel durumu ele alındı.
Gazda ‘Türk harmanı’ yaklaşımı Doğal gaz ve petrol üzerinde yürütülen çalışmalarda Türkiye artık gaz ihracatçısı konumuna geliyor. 2028’e kadar Karadeniz’den 16 milyar metreküp gaz üretimi hedefleniyor. Uluslararası petrol ve gaz şirketleriyle kurulan iş birlikleriyle Pakistan’dan Libya’ya, Somali’den Irak’a ve Hazar Denizi’ne uzanan bir etkileşim ağı kuruldu. LNG projelerinin güç kazanması, enerji karışımında esneklik ve rekabetçi fiyatlar getiriyor. Türkiye, farklı ülkelerden gelen gazları harmanlayarak ‘Türk harmanı’ modelini Güneydoğu Avrupa’ya ihraç etme kapasitesini hedefliyor. Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) ve TürkAkım gibi projeler Avrupa enerji güvenliğinde kilit rol oynuyor.
Nükleerde modüler yol haritası ABD ile imzalanan nükleer enerji iş birliği çerçevesinde küçük modüler reaktörler (SMR) gündemin odak noktası haline geliyor. SMR’lar, tek birim için yaklaşık 300 MW’a kadar kapasite sunabiliyor ve bu yönüyle geleneksel reaktörlerin üretim kapasitesinin üçte birine denk gelebiliyor. Akkuyu’daki üretimde ilk adım atılırken Sinop ve Trakya’daki planlar için süreçler devam ediyor. Bu bağlamda, küresel ticaret savaşlarının yeniden gündeme taşıdığı Nadir Toprak Elementleri (NTE) de Türkiye’nin enerji güvenliği açısından dikkat çeken unsurlar arasında.
İlgili çalışmalar kapsamında Eskişehir Beylikova’daki NTE tesisinin küresel ölçekte önemli bir rezerve sahip olduğu belirtiliyor. Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’ndan petrol akışının yeniden başlaması, enerji hatlarının sürekliliğini gösterirken BOTAŞ ile Mercuria arasındaki 20 yıllık LNG tedarik anlaşması, 2026-2045 yıllarını kapsayacak şekilde uzatılıyor. Ayrıca BOTAŞ ile Woodside arasında imzalanan LNG ön anlaşması, 2030 itibarıyla yaklaşık 5.8 milyar metreküp LNG’nin tedarik hedefini belirliyor.
