Çalışanların maaşlarından yapılan kesintilerle birikim oluşturulan BES, yeni bir yapı olan TES ile dönüştürülüyor. 2026-2028 dönemi için hazırlanan Orta Vadeli Program (OVP), uzun vadeli tasarruf araçlarını güçlendirme hedefini taşıyor. OKS adıyla yürütülen Otomatik Katılım Sistemi ise yeni dönemde ikinci basamak emeklilik olarak TES’e dönüşüyor.
İşverenlerin de katkı sağlayacağı bu yeni yapı, çalışanların emeklilik için ek birikim yapmasını amaçlar. TES’in 2026 yılının ikinci yarısında devreye alınması planlanıyor ve böylece çalışanlar emeklilik sonrası ikinci bir emeklilik hakkına sahip olacaklar.
TES’in farkı nedir? Milliyet’e konuşan Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, TES’in BES’in genişletilmesiyle oluşan ve yatırımcıları da yönlendirmeyi hedefleyen bir yapı olduğuna işaret ediyor. TES, BES ile benzerlik gösteren pek çok özelliği koruyacak, ancak mevcut kurallarda bazı önemli değişiklikler olacak. Örneğin BES’te işverenler brüt maaşın %3’lük kesintisini uygulayabilirken TES’te bu kesinti zorunlu hale gelecek ve çıkış hakkı konusundaki esneklik azalacak.
Yatırılan paranın çekim kuralları nasıl değişecek? BES’te iki ay cayma hakkı varken TES’te bu esneklik ortadan kalkıyor. BES’te emeklilik hakkı genelde 56 yaş ve 10 yıl için geçerliyken TES’teki net emeklilik şartları henüz kesinleşmiş değil; 2000-2008 arası sigorta başlangıçları için kadın 58, erkek 60 olan emeklilik yaşlarına benzer bir yaklaşım gerektiği düşünülüyor ve ilerleyen yıllarda daha erken yaşlar da gündeme gelebilir.
İşveren ve devlet katkısı TES ile ilgili olarak işverenlerin sisteme katılımı ve belli oranlarda katkı yapması planlanıyor; bu durumun zorunlu olması da kuvvetle muhtemel görünüyor. %30 devlet katkısı devam edecek mi? Evet, BES’in bir uzantısı olarak TES’te devlet katkısının sürdürülmesi hedefleniyor.
Birikimlerin kullanımı ve ödeme şekilleri BES’te olduğu gibi TES’te de birikimler ya toplu para olarak ya da aylık ödemeler halinde geri alınabilecek. Ancak TES’te erken çıkış için uygulanacak kesintiler ve kıstaslar daha katı olacağı düşünülüyor. Lehdar olarak belirlediğiniz kişi için ödemeler de TES kapsamında güvenceye alınacak.
OKS’tan TES’e geçiş olarak planlanan dönüşümde, OKS’de yatırımların TES’e devredilmesi öngörülüyor. Böylece BES içindeki mevcut birikimler TES’e aktarılacak ve ikinci basamak emeklilik sistemi üzerinden değerlendirilecek.
