Uzay görüntülerindeki gizemli anormallikleri bulmak için geliştirilen yeni bir yapay zeka modeli, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) için heyecan verici bir başarıya dönüştü. David O’Ryan ve Pablo Gómez’in yönettiği çalışma, 2.5 gün içinde yaklaşık 100 milyon görüntü kırpmasını tarayarak 1.400 sıra dışı kozmik nesne tespit etti. Bunların büyük bir bölümü, daha önce hiç kayda geçmemişti ve bu şaşırtıcı sonuçlar bilim dünyasını bir anda büyüledi.
Bu özel modelin adı AnomalyMatch. Hubble Uzay Teleskobu’nun 35 yıllık gözlem birikimini içeren Hubble Legacy Archive üzerinde eğitilip yine aynı arşiv üzerinde çalıştırıldı. İnsan gözü her zaman arzu edilen hızı ve kapsamı sunamayınca, AnomalyMatch devreye girerek kozmik anomalileri hızlı ve güvenilir bir şekilde ayırt etme görevini üstlendi. Deneyimli astronomlar da modelin işaretlediği adayları son inceleme için yeniden gözden geçirdi ve sonuçlar netleşti.
Doğrulama süreci sonucunda 1.400 nesnenin gerçekten anormal olduğu onaylandı; bu nesnelerin 800’den fazlası daha önce hiç belgelenmemişti. Keşfedilen anomalilerin çoğu, birbirleriyle etkileşen ya da birleşme sürecindeki galaksilerden oluşuyor. Böyle etkileşimler, alışılmadık şekiller, uzun yıldız ve gaz kuyrukları gibi şaşırtıcı yapıları ortaya çıkarabiliyor. Ayrıca kütleçekimsel mercekler de dikkat çekici; ön planda yer alan bir galaksinin kütleçekimi, arka plandaki ışığı bükerek halka ya da yay şeklinde görüntüler oluşturuyor.
Gómez, bu projeyi Hubble arşivinin bilimsel verimini en üst düzeye çıkaran harika bir yapay zeka kullanımı olarak tanımlıyor. Hubble gibi uzun süreli ve engin veri setlerinde bile bu kadar çok yeni ve sıra dışı nesne keşfedilebilmesi, AnomalyMatch’in gelecekte daha büyük astronomi veri setlerinde ne kadar değerli olabileceğini gösteriyor.
