İşyerlerinde mesai saatlerini izlemek için kullanılan biyometrik veriler, KVKK’nin yeni ilke kararında kritik bir incelemenin konusu oldu. Parmak izleri, yüz tanıma gibi teknolojilerin, hukuki dayanak ve ölçülülük açısından hangi sınırlar içinde kalması gerektiği tekrar masaya yatırıldı. Karar, çalışanların işe başlama ve bitirme saatlerini takip etmenin zorunlu olup olmadığına dair net bir yön gösterirken, biyometrik verilerin özel nitelikte olması nedeniyle ekstra bir hassasiyet gerektirdiğini vurguluyor.
Kurum, işverenlerin çalışma sürelerini denetleme ödevinin devam edeceğini kabul etmekle birlikte, bunu sadece biyometrik sistemlerle zorunlu kılan herhangi bir kanuni düzenlemenin mevcut olmadığını belirtiyor. KVKK’ya göre parmak izi, yüz tanıma ve iris taraması gibi veriler, özel nitelikli kişisel veri olarak kabul ediliyor ve ele geçirildiğinde diğerlerinden çok daha yoğun bir koruma talep ediyor. Bu nedenle açık rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusundaki tereddütler üzerinde duruluyor; çünkü güç dengesinin çalışanın aleyhine işleyebileceği gerçeği her zaman tartışmalı kalıyor. “Açık rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda tereddüt bulunmaktadır” ifadesi, tek başına yeterli bir hukuki zemin oluşturmuyor.
Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kararları da bu konuda dikkat çekici bir referans sunuyor. Kamu kurumlarında parmak iziyle mesai takibinin yeterli yasal dayanağı olmadığı gerekçesiyle kişisel verilerin korunması haklarının ihlal edildiğine hükmedildiği hatırlatılıyor. Bu bağlamda, ölçülülük ilkesi, yalnızca idari bir amaç için biyometrik veri işlenmesini “gerektiği ve ölçülü olduğu” durumda kabul edilebilir bulmuyor; daha az müdahaleci çözüm arayışını ön plana çıkarıyor.
KVKK, işverenleri mevcut çözümleri yeniden gözden geçirip alternatif yöntemlere yönlendirmeye çağırıyor. Şifreli kartlar, PIN tabanlı girişler, RFID/NFC destekli personel kartları veya manuel kayıt sistemleri gibi seçenekler, biyometrik veriye dayanmadan aynı kontrolü sağlamayı amaçlıyor. Kararda ayrıca, aynı amaç için farklı yöntemler arasındaki farklar dikkatle değerlendirilip, “alt yöntemler daha az müdahalecidir” ifadesiyle vurgu yapılıyor. Bu yaklaşım, Kanun’un 6’ncı maddesi çerçevesinde işleme şartlarının gerektiği durumuna uygunluk açısından kritik öneme sahip.
Sonuç olarak, biyometrik veriyle mesai takibinin, mevcut düzenlemeler ışığında her durumda hukuka uygun sayılmayabileceği ve veri sorumlularının KVKK’nın 18’inci maddesi kapsamında işlem yapması gerektiği belirtiliyor. Uzmanlar, işverenlerin olası yaptırımların önüne geçebilmek için mevcut sistemleri alternatif çözümlerle değiştirme ve çalışan haklarını dengede tutan bir yol haritası benimsemesini öneriyorlar.
