İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi ile Muş Devlet Hastanesi arasındaki uzaktan operasyon, Turkcell’in 5G altyapısı üzerinden canlı olarak kaydedildi. Böbrek taşı tedavisinde kullanılan Retrograd İçerenal Cerrahi (RIRS) yöntemiyle dünyanın ilk uzaktan ameliyatı, yaklaşık 1300 kilometrelik mesafeye rağmen sorunsuz bir akışla tamamlandı ve organizasyonun başarıya dönüşümü, altyapı ile uzman becerisinin uyumunu net biçimde gözler önüne serdi.
Bu tarihi an, Milisaniyelerin bile önemi taşıdığı bir cerrahi sahnede, İstanbul’daki ekip ile Muş’taki hastayı tek bir monitörde buluşturdu. ELMED’in yerli üretim İbn-i Sina robotu aracılığıyla, ameliyatın her adımı İstanbul’da güvenle takip edildi. Ultra düşük gecikme süresi sayesinde, cerrahlar hissi kaybetmeden manevra yaptı ve operasyon başarıyla sonuçlandı. Bu süreç, telecerrahinin yalnızca bir teknolojik gösteri olmadığını; doğru altyapı ve multidisipliner işbirliğiyle klinik olarak uygulanabilir bir model olduğunu ispatladı.
RIRS yöntemiyle gerçekleştirilen bu operasyon, dünyada ilk olmasıyla da kayda geçti. Türkiye’nin bu alandaki öncüliği, küresel iş birlikleriyle pekiştirilerek, robot yardımlı telecerrahi alanında standartların belirlenmesini hedefliyor. İşbirliği çerçevesinde, bu deneyimin yaygınlaştırılması ve Türkiye’nin uluslararası bir referans merkezi hâline getirilmesi planlanıyor.
5G teknolojisinin merkeze oturduğu bu başarıda, özellikle ultra düşük gecikme süreleri ve yüksek hızlı veri aktarımı kilit rol oynadı. Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, 5G’nin sadece iletişimi güçlendirmekle kalmayıp eğitimden sağlığa, sanayiden ulaşıma kadar pek çok alanı dönüştürdüğünü vurguluyor. İstanbul ile Muş arasındaki yaklaşık 1500 kilometrelik mesafenin, Superbox 5G ile “engel olmayan mesafe” haline geldiğini belirterek, gelecekte bu teknolojinin daha geniş etkilerini işaret ediyor.
Operasyonda kullanılan cihaz ise Türkiye’nin yüksek teknolojili tıbbi cihaz üreticilerinden Elmed’in geliştirdiği İbn-i Sina robotu oldu. Şirketin kurucusu Ahmet Sinan Kabakçı, robotun yerli ve milli üretim olduğunu bir kez daha vurguluyor. 2012 yılında başlayan çalışmalar, TÜBİTAK destekli bir yolculuğun meyvesi olarak dünyanın dört bir yanında kullanıma giren patentli çözümleri beraberinde getirdi. Telecerrahiyle taş kırma bu alandaki milat olarak kabul edilirken, Anadolu’da başlayan bu yolculuk, bugün küresel sahnede yankı buluyor.
Uzmanlar, geliştirilmiş internet altyapıları ve robotik sistemlerle sağlık hizmetlerinin erişimini genişletmenin altını çiziyor. Özellikle 5G’nin sağladığı hızlı iletişim, kısıtlı bölgelerdeki hastaların da ileri düzey tedavilere ulaşmasını mümkün kılıyor.
Bu çerçevede, Türkiye’yi, 5G destekli telecerrahi ve robotik cerrahi konusunda dünya çapında bir referans merkezi olma hedefiyle ilerliyorlar.
