İran’da süregelen kitlesel protestolar, ülke çapında uygulanan internet kısıtlamalarını bir kez daha gündeme taşıdı ve bu engeller, nüfusun büyük bir bölümünü adeta karanlığa itti. Uzmanlar, 92 milyonu aşan nüfusun bir haftadan uzun süredir internete erişemediğini belirtirken, kesintinin şimdiye kadar gözlemlenen en uzun mühürler arasına girdiğini vurguluyorlar.
NetBlocks’in araştırma direktörü Isik Mater’e göre mevcut durum en az 170 saatlik bir periyoda denk geliyor ve bu, 2019’daki yaklaşık 163 saat ile 2025’teki 160 saatlik kesintileri geride bırakıyor. Uluslararası karşılaştırmada ise İran’daki kesinti, 2021’de Sudan’da ve 2024’te Moritanya’da görülen en uzun internet kesintilerinden sonra dünyada üçüncü sıraya oturuyor.
Karartmalar, özellikle hangi bölgelerin ve nüfusun daha çok etkilediğini netleştirmek açısından dikkat çekici; halk üzerinde uygulanan geniş erişim kısıtları, “gözlemlediğimiz en kapsamlı ve en sıkı internet bloke etmelerinden biri” olarak değerlendiriliyor. PROTESTOLAR DEVAM EDİYOR kelimeleriyle öne çıkan durum, 8 Ocak’ta başlatılan engellemelerin devlet kurumlarını bile etkisi altına aldığı gerçeğini bir kez daha gösteriyor.
Son günlerde bazı kamu kuruluşları ve bankacılık, enerji altyapısı gibi kritik alanlar için erişim kısıtları hafifçe gevşetildi; ancak çoğu insan hâlâ dijital dünyadan kopuk durumda. Bilgilere göre, bazı İranlılar, yasa dışı yollarla ülkeye getirilen Starlink terminalleri aracılığıyla internete bağlanmayı başarıyorlar. 2022’de ABD yönetimi, İran’a yönelik yaptırımlar kapsamında “internet özgürlüğünü destekleme” amacıyla bu teknolojiye sınırlı da olsa istisna tanımış olsa da, sonraki adımlarda İran bu cihazları yasadışı ilan etmiş ve sinyal karartma ile ekipman zaptına başvurmuştur.
Dış politika gündemi de bu kesintiyi gölgeliyor. ABD Başkanı Trump’ın, güvenlik güçlerinin dünyanın dört bir yanındaki baskısıyla ilişkili olarak operasyon tehdidinde bulunması ve Orta Doğu’daki askerî varlığın yeniden konumlandırılması dikkat çekiyor. Öte yandan Birleşik Krallık, Tahran’daki büyükelçiliğini kapatarak personelini tahliye etmiş, İran ise hava sahasını geçici olarak kapatmıştır.
