Çin, yerli yapay zeka girişimlerine yönelik kontrolünü daha sıkı hale getiriyor. Son karar, Meta’nın Çin kökenli Manus projesine yaptığı dev bütçeli satın alma planını resmen durdurdu. Kurum, National Development and Reform Commission tarafından verilen talimatla işlemi iptal ettirdi ve gerekçe olarak ulusal güvenliği öne sürdü.
Manus, geçtiğimiz yıl piyasaya sürdüğü genel amaçlı yapay zeka ajanı ile kısa sürede dikkat çekmişti. Araştırma yapabilen, kod yazabilen, web sitesi kurabilen ve analizler çıkarabilen bu sistem, insan müdahalesi en aza indirildiğinde zorlu görevleri yerine getirebiliyor. Şirketin kısa sürede milyonlarca kullanıcıya ulaşması ve yıllık gelirinin 100 milyon dolara yaklaşması, Meta’nın ilgisini artırdı. Meta’nın hedefi, Manus platformunu kendi ekosistemine entegre ederek yapay zeka yarışında OpenAI, Google ve Microsoft gibi rakiplerin önüne geçmekti.
Ancak Pekin için durum bir başka şekilde okunuyordu. Manus’un bağlı olduğu Butterfly Effect’in merkezini Singapur’a taşıması, fakat Ar-Ge’nin Çin sınırları içinde sürmesi, teknolojinin ülke dışına çıkışının önüne geçme amacıyla yorumlandı. Yetkililer, süreci aylardır izliyor; geçen martta CEO Xiao Hong ve baş bilim insanı Ji Yichao’nun ülke dışına çıkışının geçici olarak engellendiği ortaya çıktı. Anlaşmanın ihracat kontrolleri ve yabancı yatırım düzenlemelerini ihlal edip etmediği üzerinde duruldu.
Bu adım, Çin’in hassas teknolojilerde ABD sermayesine karşı daha temkinli bir yaklaşım sergilediğinin parçalarından biri olarak görülüyor. ByteDance gibi büyük oyuncuların Amerikan yatırımları konusunda da sıkı denetimler altında olduğu biliniyor. Meta ise sürecin tüm yasal gerekliliklere uygun olduğunu savunuyor ve “uygun bir çözüm” peşinde. Çözümün ne olacağı ise belirsizliğini koruyor; yeniden yapılandırılmış bir anlaşma mı yoksa tamamen iptal mi, net değil.
Kısacası, yapay zekâ rekabeti artık sadece şirketler arasında değil, ülkeler arasında da stratejik bir mücadeleye dönüştü ve bu karar, bu yeni tabloyu derinlemesine gösteriyor.
