Geçtiğimiz hafta İran üzerinde düşürülen bir F-15E Strike Eagle sonrası yürütülen kurtarma çalışmaları, teknoloji gündeminde dikkat çekici bir iddiayı gündeme taşıdı. Uçakta bulunan iki mürettebat arasından, fırlatma koltuğu ile tahliye olanlar hemen tespit edilirken, ikinci görevlinin konumu 24 saatten uzun bir süre boyunca gizemli kaldı.
İddialara göre, çözüme giden yolun arkasında CIA’nın gizli yapay zeka sistemi “Ghost Murmur” bulunuyor. New York Post’un aktardığı bilgilere göre bu gelişmiş sistem, geniş alanlarda insan kalp atışlarını algılayabiliyor. Bir kaynağın betimiyle, “devasa bir stadyumda tek bir sesi duymak gibi, fakat bu stadyum binlerce kilometrekarelik bir çöl” hissi veren bir kapasite söz konusu.
KURTARMA OPERASYONUNDA BAŞROL oynayan bu teknoloji, Lockheed Martin’in efsanevi Ar-Ge merkezi Skunk Works tarafından geliştirilmiş. Ghost Murmur’un, uzun yıllardır yüksek riskli istihbarat operasyonları için tasarlanmış ileri teknolojilerin bir parçası olduğu belirtiliyor. Geçmişte adını çeşitli gizli projeler ve savaş uçaklarıyla duyuran bu birimin, iddialara göre bu kez sahada ilk kez bu kadar net kullanımıyla dikkat çektiğini gösteriyor.
İddialara göre sistem daha önce Black Hawk helikopterleri üzerinde test edildi. Ancak bu operasyon, teknolojinin sahada fiilen uygulanmaya başlandığı ilk görev olarak kayda geçebilir. Resmî makamlar henüz net bir açıklama sunmadı; ne Pentagon ne de Lockheed Martin bu konu hakkında yorum yapmadı. Ancak dönemin ABD Başkanı Donald Trump, basın mensuplarına yaptığı açıklamada “çok gelişmiş bir teknolojinin kullanıldığını ima etti.
Kurtarılan asker, ABD Hava Kuvvetleri’nde silah sistemleri subayı olarak görev yapan ve “Dude 44 Bravo” olarak bilinen bir personel. Yaklaşık iki günlük arama çalışmalarının ardından İran’ın güneyinde bulunduğu belirlenmişti. İran tarafı ise uçağın yeni bir hava savunma sistemiyle düşürüldüğünü iddia ederken, kurtarılan asker için ödül bile koydu.
Uzmanlar, Ghost Murmur’un bu operasyonda etkili olmasının ardında çevresel faktörlerin de rol oynadığını söylüyor. Bölgenin çöl yapısı, düşük elektriksel gürültü ve gece saatlerinde insan vücudu ile zemin arasındaki ısı farkı, sistemin daha net sonuçlar elde etmesine yardım etmiş olabilir.
İsmini kalp ritmini çağrıştıran “murmur” ve kaybolmuş kişileri simgeleyen “ghost” kelimelerinden alan bu teknolojinin, iddialar doğruysa arama-kurtarma ve operasyonel çalışmaların dinamiklerini kökten değiştirme potansiyeli taşıdığı ifade ediliyor.
