Beslenme ve Diyet Uzmanı Tuğçe Arabaloğlu, mutfakta plastiklerin sık kullanıldığını belirterek, plastikleşmenin zamanla gıdalarla temas eden kimyasalları içerdiğini vurguluyor. Çeşitli katkı maddelerinin esneklik ve dayanıklılık kazandırmak amacıyla dolgu olarak eklenmesiyle bu ürünlerin tek bir maddeyle sınırlı olmadığını ifade ediyor.
Sıcak çorbayı plastik kapta saklamak, mikrodalgada plastik kap kullanmak veya sıcak tencerenin karıştırılması gibi eylemler, kimyasal sızıntıyı artan bir hızla tetikleyebilir. En çok karşılaşılan maddeler arasında BPA, BPS, BPF, fitalatlar, Stiren ve PFAS gibi endokrin bozucu özelliklere sahip kimyasallar sayılıyor; bu kimyasallar hormonları taklit edebilir ya da baskılayabilir.
Arabaloğlu, bu maddelerin özellikle mutfakta riskli olduğunu belirterek, yüksek ısıya maruz kalma, yağlı ve asidik gıdalarla temas, uzun süreli saklama ve aşınma ile geçişlerin artması nedenleriyle kimyasal sızıntının çoğaldığını ifade ediyor. Özellikle sıcak yemekler için plastik kap kullanımı, mikrodalga ve sıcak tencere karıştırma bu riski kat kat artırır.
Yanlış materyal seçiminin sonuçları konusunda dikkat çeken Arabaloğlu, mutfakta yalnızca pişirme aracı olmanın ötesinde besinlerin içeriğini de etkilediğini vurguluyor. Granit ve teflon kaplamaların aşındığında toksik gazlar salabileceğini, silikon ürünlerin düşük kalite halinde kimyasal salınım yapabileceğini belirtiyor. Eski ve çizik plastik kaplar, melamin tabaklar (ısıda formaldehit salınımı), asidik gıdalarla temas eden alüminyum tencereler ve tek kullanımlık plastik tabak- bardaklardan da uzak durulması gerektiğini ifade ediyor.
Yerine cam saklama kapları, fırın kapları ve cam su şişelerinin tercih edilmesi gerektiğini söyleyen Arabaloğlu, borosilikat camın ani ısı değişikliklerinde daha dayanıklı olduğunu belirtiyor. Ayrıca döküm kaplar, paslanmaz çelik ürünler ve kaplama olmayan seramikler de güvenli alternatifler arasındadır.
Isı ile temas eden bölgelerde plastikten uzak durmanın önemi büyük. Plastik saklama kapılarını camla, streç filmi balmumu bezle, plastik su şişelerini cam ya da paslanmaz çelik şişelerle değiştirmek ve kesici doğrama tahtalarını cam veya çelikle değiştirmek, kimyasal maruziyeti önemli ölçüde azaltır. Plastikleri tamamen hayatımızdan çıkarmak mümkün olmasa da, ısı ile temas eden alanlarda bu eksiklik en kritik adımdır.
Beslenmenin yalnızca ne pişirildiğinden ibaret olmadığını hatırlatan Arabaloğlu, mutfakta neyle pişirdiğimiz ve sakladığımızın beslenmeyi etkilediğini vurguluyor. Uzun vadede hormon sağlığını korumak, kronik hastalık riskini azaltmak ve özellikle çocukları korumak adına bilinçli tercihlerin büyük önem taşıdığını dile getiriyor.
