Güncel veriler, bağımlılıkla mücadelede sıkıntıların her yıl daha belirgin hâle geldiğini gösteriyor. 2024 yılına ait istatistikler, 10 milyonu aşan bağımlı sayısının 2025 itibarıyla 15 milyona yaklaşmasına işaret ederken, kullanım yaşı ise 12’ye kadar geriliyor. Uzman Psikiyatrist Dr. Sadıga Osmanlı Shirolu, eldeki saha verilerini değerlendirerek gençler için oluşan tehlikelere ve ailelerin izlemesi gereken stratejilere dikkat çekiyor.
EN KRİTİK VİRAJ: 15–24 YAŞ ARALIĞI Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı’nın 2024 raporunda madde kullanımına başlayanların %67,6’sının 15-24 yaş grubunda bulunduğu belirtiliyor. Dr. Shirolu, bu dönemin neden bu kadar riskli olduğunu şu sözlerle özetliyor: Evre değişiminin yoğun yaşandığı bu süreçte üniversiteye geçiş, iş hayatına adım atılma ve sosyal çevrenin hızlı değişimi, denemeyi normalleştirebilecek bir ortam yaratıyor.
SOSYAL MEDYANIN GÖRÜNMEYEN TUZAĞI Shirolu, sosyal medyanın madde kullanımını eğlenceli veya zararsız olarak gösteren içeriklerle dolu olduğunu belirterek, dijital platformların akran etkileşimini büyüterek yanlış bir meşruiyet algısı oluşturduğunu ifade ediyor.
“BİR KERE DENEMEK” NEDEN MASUM DEĞİL? Toplumdaki bu yaygın inancın yanlış olduğunu vurgulayan Dr. Shirolu, riskin kişiden kişiye değiştiğini şu ifadelerle açıklıyor:
- Biyolojik yatkınlık: Maddenin etkisi, bireyin genetik yapısı ve o günkü ruh hâliyle şekillenir ve beklenmedik sonuçlar doğurabilir.
- Sınır aşımı: Ortamda bulunmak ama kullanmam diyen yaklaşım genelde sürdürülebilir değildir; bulunduğunuz ortam, sınırları zorlamaya meyilli bir ortam olabilir.
- Yanlış başa çıkma yöntemleri: Gençler zor duygularla baş etmek için maddeye yönelmek yerine spor, düzenli uyku ve profesyonel psikolojik destek gibi sağlıklı yöntemlere yönlendirilmelidir.
AİLELERE “SAKİN VE NET” İLETİŞİM TAVSİYESİ Shirolu, şüpheli durumlarda ailelerin savunmacı veya suçlayıcı bir tutum yerine güvenli ve açık iletişimi tercih etmesini öneriyor. Önerileri;
- Güvenli Alan Açın: “Seni suçlamak için konuşmuyoruz, anlamak ve güvenliğini sağlamak için buradayız” mesajını verin.
- Sorumluluk Alın: “Sana saygı duyuyorum ama güvenliğin benim sorumluluğum” diyerek net sınırlar koyun.
- Reddedilince Vazgeçmeyin: Genç karşı çıksa bile ona her zaman yanınızda olduğunuzu hissettirin.
- Uç Noktalardan Kaçının: Evde madde yasağı söylemi kadar, aşırı sert ve utandırıcı tepkilerden de kaçının; bu yaklaşım sorunu büyütebilir.
