Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda 2023 yılında başlayan bir çerçeve kapsamında, Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi içinde SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1 çağrısı için takvim netleşti. Özel sektör öncülüğünde, üniversite ve kamu işbirliğiyle kurulan AR-GE ve Yenilik Platformları üzerinden Ürünleştirme Yol Haritaları (ÜHY) geliştirmek ve bu yol haritaları doğrultusunda ürün veya ürün grubu üretimini desteklemek amacıyla Ürünleştirme Programları ortaya konacak.
ÜHY’ler doğrultusunda hedeflenen ürünlerin geliştirilmesi için platformdaki kuruluşlar birlikte yürüttükleri projelerle iş yapma kapasitelerini güçlendirecek ve AR-GE desteklerinden daha etkin faydalanacaklar. Başvuru süreci ise TÜBİTAK tarafından genel olarak değerlendirilecek ve platformlar gerekli düzenlemelerle başvuruya daha hazır hale getirilecek.
Beklenen etkiler kapsamında, özel sektör öncülüğündeki Ürünleştirme Programı Ortakları arasındaki güçlü işbirliği ve ortak ürün geliştirme çalışmaları, ÜHY kapsamındaki ürünlerin piyasa ihtiyaçlarına cevap vererek ticari değer kazanmasını ve ülkeye ekonomik katkı sağlamasını hedefliyor. Ayrıca yüksek katma değerli ürün ihracatını yükselterek ithalat bağımlılığını azaltmayı ve Yeşil Mutabakat hedefleriyle AB ve diğer pazarlarda rekabet gücünü korumayı amaçlar. Bu süreçte özel sektör, üniversite ve kamu kurumlarının birlikte çalışma kültürü pekişerek uluslararası iş ağlarına erişim ve potansiyel olarak cari açığın düşürülmesi hedeflenir.
Bütçe üst sınırları ve destekler kapsamında toplam çağrı bütçesi 1,5 milyar TL olarak belirlenmiştir. Platformlar için Ürünleştirme Programları’nın toplam bütçesi en fazla 350 milyon TL olarak sınırlandırılmıştır. Program süresi en çok 36 ay olup, bütçeler personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, ekipman ve malzeme gibi çeşitli giderleri kapsayacak şekilde desteklenecektir. Büyük ölçekli kuruluşlar için destek oranı %70, KOBİ’ler için %80, deprem bölgesindeki KOBİ’ler için ise %90 oranında geri ödemeli olacak.
Çağrı takvimi çerçevesinde uygunluk kontrolü başvuruları TEYDEB PRODİS sistemi üzerinden 23 Mart’a kadar alınacak. Değerlendirme ve sonuçların açıklanması 24 Mart–7 Nisan, SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1 Çağrısının başvurularının açılması 8 Nisan–15 Haziran, değerlendirme ve sonuçların açıklanması ise 16 Haziran–30 Ekim tarihleri arasında gerçekleşecek. Ayrıca süreçte başvuru sahiplerine daha etkili rehberlik sunmak amacıyla ön başvuru aşamasında “Uygunluk Kontrolü” uygulanacaktır.
Başvuru süreç ve şartlarında güncelleme ile platformlar yürütücü kurum dışında en az 3 ortağa sahip olacak ve toplam ortak sayısı en fazla 10’a kadar indirilecektir. Önceki çağrıda zorunlu tutulmuş olan ortaklık şartı, güncelleme ile kaldırılmıştır. Hibeye dönüşüm oranında yapılan değişiklikle artık tüm platformlara aynı geri ödeme oranı uygulanacaktır. Ayrıca platformlar, bütçelerini kuruluş bazında yönetebilecek ve iki veya daha fazla destek alabilecekler. Başvuru sırasında talep edilecek banka referans mektubunun, sunulan bütçenin en az yüzde 50’si kadar olması gerekecek; ancak yeni uygulamada bütçenin tamamı için bu koşul geçerli olacak.
