İşyerinde ücretsiz izin talebi ve bunun sonuçları sonucunda çıkan anlaşmazlıklar, uzun mahkeme süreçleri yerine arabuluculuk yoluyla hızlı bir çözüme kavuşabiliyor. İstanbul’da yaşanan bir örnekte, eşinin yurtdışı görevi nedeniyle 1 yıl ücretsiz izin alan bir kadın çalışan, izin süresinin uzatılmasını talep etmiş; ancak talep reddedildiği için işine son verilmiştir. Bu durum, taraflar arasında arabuluculuk masasında ele alındı.
Bir yıllık ücretsiz iznin ardından durum değişti. TURAMEP Sözcüsü Avukat Umut Metin, İstanbul’daki bir şirketin İnsan Kaynakları bölümünde çalışan bir kadının, eşinin geçici yurt dışı görevi nedeniyle ailesiyle birlikte yurtdışına gittiğini ve toplamda 2 yıl sürecek görevlendirme için 1 yıl daha uzatma talebinde bulunduğunu aktardı. Ancak işveren, bu uzatmayı kabul etmedi ve kadının 2 Şubat 2026’da dönmesini istedi. Çocuklarının yurt dışında ilkokulda eğitim görmesi nedeniyle Türkiye’ye dönüş mümkün olmayınca, işveren kadının iş sözleşmesini feshetti.
Çalışan hak talebinde bulundu. Kıdem tazminatı ve diğer özlük haklarının ödenmesini talep eden kadın çalışan, haksız fesih iddiasını ileri sürdü. Öncekilerle benzer durumlarda ücretsiz izin taleplerinin olumlu karşılandığını bildiğinden farklı muamele yapıldığı düşüncesiyle yasal yollara başvurdu. Çineden uzakta olduğu için arabuluculuk toplantısına katılamayan taraf, Türkiye’deki bir avukatla vekalet verdi ve görüşmelere avukatları aracılığıyla katıldı.
Kodlayan çözüm: Arabuluculukta uzlaşı ve ödemeler. Taraflar arasındaki toplantıda, arabulucu sürecin uzun bir dava sürecine göre daha faydalı olabileceği görüşü öne çıktı. Görüşmelerde çalışanın şirkete yaptığı uzun yıllar süren katkılar ve önceki olumlu iş ilişkileri vurgulandı. Sonuç olarak, çalışan iş sözleşmesini feshetme talebinden vazgeçti; buna karşılık işveren, 8 yıllık hizmet süresine karşılık gelen kıdem tazminatının yarısını hemen, kalan yarısını ise 30 gün içinde ödemeyi kabul etti. Böylece toplam kıdem tazminatı 560 bin TL olarak belirlendi. Arabulucunun ücreti her iki taraf için 16.800 TL olarak hesaplandı ve taraflar bu ödemelerle uzlaşarak süreci dava yoluna gitmeden sonuçlandırdı.
Tarifeye uyumun önemi. Arabuluculuk sürecinde resmi tarifenin uygulanmasının gerekliliği üzerine vurgu yapan Dr. Umut Metin, arabuluculukta güvenli ve net ücretlendirme için tarifeye uyumun hayati olduğuna dikkat çekti. Tarifeye uygunluk; sürecin usulüne uygun yürütülmesi, hak kaybı yaşanmaması ve arabuluculuk anlaşmasının geçerliliğinin korunması açısından kritik bir rol oynuyor. Tarife dışı ücretlendirme durumunda taraflar için yeni uyuşmazlıklar doğabilir ve arabuluculuk süreci güvenilirliğini yitirir. Bu nedenle, arabulucular için Adalet Bakanlığı’nın disiplin süreçleri uygulanabilir.
Arabuluculuk ücretinin hesaplanması. Anlaşma bedeli üzerinden uygulanacak ücretlendirme şu şekilde: İlk 600.000 TL için %6, sonraki 960.000 TL için %5, bundan sonraki 1.560.000 TL için %4 oranlarıyla ilerler. Bu yapı, toplam tutar arttıkça oranların düşmesini sağlar ve 53.040.000 TL üzerindeki anlaşmalarda ise oran %0,5’e kadar iner. Resmi tarifeyi dikkate almak, sürecin güvenli ve hukuken geçerli olmasını sağlar.
