Ember’in Londra merkezli analizine göre Türkiye, elektrikli otomobil satışlarında Avrupa çapında kayda değer bir dönüm noktasını geride bıraktı. Geçen yıl ülke genelinde satılan yeni araçların yaklaşık 1/6’sı tamamen elektrikli olup, bu oran Avrupa Birliği’nin genel payını yakalayacak düzeye çıktı; 2024 için hesaplanan pay ise %10 olarak belirtildi.
2025 yılında elektrikli otomobil satışları yıllık yaklaşık %80 artışla yaklaşık 190 bine ulaştı ve bu hacim, Türkiye’yi Almanya, İngiltere ve Fransa’nın ardından Avrupa’nın en büyük dördüncü elektrikli otomobil pazarı konumuna taşıdı. Ayrıca Norveç, Hollanda ve Belçika gibi önemli piyasalardan da daha öne geçti. 2023 yılında ise Türkiye, Avrupa sıralamasında 9. sıradayken, sonraki yıllarda satışlardaki hızlı artış sürüyor.
Diğer yandan, trafiğe kayıtlı araçlar içinde elektrikli ve fosil yakıtlı araçların payı şu anda yaklaşık %2 seviyesinde bulunuyor. Ocak–kasım 2024 döneminde benzin tüketimi önceki yıla göre yaklaşık %16; ham petrol ithalatı ise %5,3 oranında artış kaydetti. Bu tablo, elektrikli araçlardaki büyümenin enerji ithalatını kısa vadede azaltmaya yetmediğini gösteriyor.
Ember’in görüştüğü uzmanlar, elektrik üretiminde yenilenebilir payının artmasıyla birlikte ulaşımda elektrifikasyonun enerji ithalatını azaltmadaki kritik rolünün giderek büyüdüğüne dikkat çekiyor. Türkiye’de şu anda yeni santrallerin tamamı yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşurken, mevcut fosil yakıtlı santral sayısında da inşaat halinde bir durumun bulunmadığı belirtiliyor.
ENERJİ İTHALATINI DÜŞÜRMEK İÇİN HAYATA GEÇİRİLMEMİŞ BÜYÜK POTANSİYEL VAR
Ufuk Alparslan, Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri, analizde iki ana faktörün elektrikli otomobil satışlarındaki artışta öne çıktığını vurguluyor: Türkiye’de üretilen yerli elektrikli araçlar ve piyasa için uygun maliyetli modellerin arzı ile vergi politikasına uyumlu yeni modellerin gelişmesi, 2024 ve 2025’te satışları hızlandırdı. Ayrıca elektrikli araçların yaygınlaşması için tüketicinin elektrikli araçlara geçişini kolaylaştıran vergilendirme politikaları ve artan yenilenebilir enerji kapasitesiyle Türkiye’nin enerji ithalatını azaltma potansiyeli giderek güçleniyor.
Uygun maliyetli modeller ve vergilendirme uyumu sayesinde elektrikli araçlara erişimin artması, yenilenebilir enerji ile birleşen bir enerji dengesi hedefi için kritik bir adım olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin enerji bağımsızlığı hedefi, ulaşım sektöründeki elektrikleşmenin daha da hızlandırılmasıyla birlikte gündemde kalmaya devam ediyor.
