Güçlenen bölgesel gerilimler ve Hürmüz Boğazı çevresindeki kritik riskler, dünya petrol transitinin temel yolu üzerinde etkisini sürdürüyor. Saldırılarla artan tansiyonun üçüncü haftasında, Hürmüz üzerinden ham petrol ve ürünlerinin akışının azalması, arz endişelerini derinleştirirken piyasalarda fiyatları yükseltiyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Orta Doğu’daki gelişmelerin küresel enerji piyasalarını etkilediğini ancak Türkiye’nin enerji arzında şu an için bir sıkıntı olmadığını vurguladı. Bayraktar, bu dalgalı süreçte arz güvenliğinin korunması için gerekli adımların atıldığını belirtti. Arz sıkıntısı yok diyerek Türkiye’nin kendi tüketim ihtiyaçlarını güvence altına aldığını kaydetti.
Irak’tan Türkiye’ye petrol akışının bugün itibarıyla artış gösterdiğini ifade eden Bayraktar, günlük akışın yaklaşık 170–250 bin varil aralığında gerçekleşeceğini söyledi. Ancak hattın kapasitesi 1.5 milyon varil düzeyinde olduğundan, uzun vadeli bir dengenin kurulabilmesi için gerekirse alternatif güzergahlar ve boru hatları üzerinde görüşmelerin devam ettiğini belirtti. Kerkük-Ceyhan hattı üzerinden ihracatın sürdürülmesi, bölgedeki müşterilerin akışında esneklik sağlıyor ve Akdeniz çanağındaki yeni alıcıların taleplerine uyum sunuyor.
Doğal gazda kademeli destek planı kapsamında enerji maliyetlerinin tüketicilere daha adil yansıtılması amaçlanıyor. 2019–2020’den beri uygulanan destek programı, bu yıl da devrede olacak ve bütçeden yaklaşık 400 milyar liralık bir paylaşım öngörülüyor. Nisan ayında uygulanmaya başlanması planlanan yeni kademeli fatura modelinin teknik hazırlıkları tamamlandı; onay süreci devam ediyor.
İran ve Hürmüz çevresindeki risklerin etkisiyle uluslararası petrol fiyatları kısa süreli dalgalanmalar yaşadı. Brent petrolün varil fiyatı, belli dönemlerde hızla yükselser de şu anda yaklaşık 100 dolar seviyelerinde seyrediyor. Bu eğilim, küresel ekonomide dengesizliklere yol açabilecek büyüklükte bir şok riskini de gündeme getiriyor. Fitch analistleri, arz tıkanıklığı ve enflasyon baskısının bir yıllık dönemde etkisini gösterebileceğini belirtiyorlar.
Irak tarafında da Ceyhan Limanı üzerinden yeniden başlatılan ihracat süreciyle birlikte, Irak petrolünün dünya pazarlarına uyumlu bir şekilde akmaya devam ettiği görülüyor. IKBY ve Bağdat yönetiminin mutabakatı, enerji hatlarının esnekliğini artırırken, küresel petrol fiyatlarında kırılganlıklar azalabilir. Dün itibarıyla Brent ve WTI fiyatlarındaki hareketler, bu karşılıklı mutabakatın etkisiyle dengelenme yönünde seyretti.
Barzani ve Barrack’ın açıklamaları Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile Bağdat arasındaki iş birliği, kuzeyden gelen petrol akışının güvence altına alınması yönünde önemli sinyaller taşıdı. Barzani’nin açıklamaları, enerji ihracatının yeniden düzenlenmesi için gerekli adımların atıldığını ortaya koydu. Bu gelişmeyi ABD temsilcilerinin güzel temennileri takip etti ve bölgenin enerji altyapısının istikrarı için iş birliğinin önemi vurgulandı.
