Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasına yönelik talimatlar ve bölgedeki artan askeri gerilim, küresel enerji dengelerini yeniden şekillendirirken fiyatları da etkiledi. Çarşamba sabahı en az üç geminin füze saldırısına uğradığı haberleri sonrası Tahran yönetiminin petrol transitine ilişkin kısıtlamalar gündeme geldi.
Brent tipi petrol vadeli işlemleri hızla yükselerek yüzde 9.26 değer kazanıp 100.50 dolara çıktı. Batı Teksas tipi ham petrol ise yüzde 9.79 artışla 95.79 dolara ulaştı. Forbes’a göre bölgede istikrarsızlık artarsa petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar çıkabileceği öngörülebilir. Bloomberg ise Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel arzda üretimi yaklaşık üçte iki oranında düşürdüğünü belirtti.
Çin, İran petrolünü önemli oranda almaya devam ediyor; Rus Rosatom bu süreçte Buşehr Nükleer Santrali’ndeki çalışmalarını sürdürdü ve bölgede enerji akışlarının nasıl yön değiştirileceği konusundaki belirsizlik devam ediyor. Trump ise yüksek fiyatların ABD için kazançlı olduğunu belirtirken, IEA kaya rezervlerini piyasaya sürme kararı aldı.
Türkiye’nin stratejik hamlesi IEA’nın acil durum planı kapsamında Türkiye de zorunlu petrol stoklarını piyasaya açtı. EPDK’nin kararlarıyla mart sonuna kadar stokların önemli bir bölümü piyasaya arz edilebilir hale geldi. 11 Haziran’da stok yükümlülükleri eski seviyesine dönmeyi hedefliyor. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı, gübre tedarikinde istikrarı sağlamak için yeni tedbirler alındı. 2016’dan beri yasak olan amonyum nitrat gübresinin tarımda kullanımı serbest bırakılırken satış ve sevkiyat 30 Mayıs’a kadar yapılabilecek. Yüzde 6.5 olan gümrük vergisi sıfıra indirilirken, amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı ise durduruldu.
