Orta Doğu’daki çatışmaların ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizliklerin petrol piyasaları üzerinde nasıl etkili olacağına dair değerlendirmeler devam ediyor. Brent petrol fiyatlarının kısa vadede 81 dolar civarında dengelenmesi beklenirken, çatışmanın uzaması ve boğazdaki temasın sürmesi halinde bu yıl fiyatlar 150 dolara kadar yükselebilir. Uzun vadeli baskı ise her gün fiyatları yukarı çeken faktörler olarak öne çıkıyor.
Uluslararası petrol şirketlerinin yatırım kararlarında jeopolitik riskler daha belirgin bir hâl alıyor. Yüksek maliyetler ve karlılıktaki dalgalanmalar, Körfez bölgesine yönelen yatırım stratejilerini yeniden şekillendiriyor; yeniden dengelenen risk-getiri analizleri ve portföy çeşitlendirme politikaları bu süreçte masaya yatırılıyor.
Yüksek petrol fiyatlarının bazı yapısal kısıtları da olabilir dediği gibi, mevcut fiyat seviyeleri şirketlerin karlılığını güçlendirirken, fiyatlar varil başına 120 dolar ve üzerinde uzun süre kalırsa daha sert bir artış ihtiyacı doğuyor. Ayrıca bu artışın bir kısmı maliyet artışlarıyla dengeleniyor; bu da şirketler için tamamen kazançlı bir durum olmadığını gösteriyor.
Irak-Türkiye petrol hattının yeniden faaliyete geçmesi piyasaları kısa vadede rahatlatsa da günlük üretimde sınırlı bir katkı sağlıyor. Energy Intelligence verileri, Körfez’den yapılan ham petrol ihracatının savaş öncesi seviyelerin altında kaldığını gösteriyor. Hürmüz Boğazı’nın arz açığını kapatmak için ise günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretim gerekiyor; hattın açılması ya da arzın ciddi şekilde artırılması gerekliliğini işaret ediyor.
OPEC+ grubu ise fiyatları dengelemekte beklenen rolü konusunda hayal kırıklığı yarattı. 2025’te petrol şirketlerinin karlarında görünür bir düşüş beklenirken, düşük fiyatlar başlıca neden olarak gösteriliyor. Düşük fiyatlar karlılığı zorlayıcı bir unsur olurken, artan sermaye maliyetleri ve arz fazlası ile zayıflayan talep, rafinaj marjlarındaki baskı ile birleşerek şirket bilançolarını zayıflattı.
Büyük petrol şirketlerinin 2025 karlarında %10’a varan düşüşler kaydedildi ve ExxonMobil, Chevron, Shell, BP gibi devler ile Saudi Aramco’nun karlarında belirgin gerilemeler görüldü. 2025 için toplam karların yaklaşık 220 milyar dolara inmesi bekleniyor; bu, 2024’teki yaklaşık 247 milyar dolarlık seviyeden önemli bir düşüş anlamına geliyor. Özellikle Saudi Aramco’nun karlılığı %5’in üzerinde, bazı firmalarda ise kayıplar çift hanelere kadar ulaşabiliyor.
