Merkez Bankası, hükümet adına Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e yazılı olarak iletilen bir mesajla, enflasyon hedefinden sapmanın nedenlerini ve bu sapmayı geri çevirmeye yönelik alınacak adımları netleştirdi. 2025 yılı için enflasyonun belirsizlik aralığında dalgalanabileceği belirtilerek, uygulanan politikaların sapmayı azaltmaya yönelik etkileri ve geleceğe dair planlar özetlendi.
İlk yarıyılda görülen dezenflasyon süreci, 2025 yılında da sürdürüldü. Sıkı para politikası, finansal koşulların dengeli ve talep koşullarının yumuşamasıyla birlikte dezenflasyon sürecine destek oldu. Ancak arz yönlü gelişmeler, fiyatlama davranışlarındaki katılık ve beklentilerin hedeflerle tam uyum sağlamaması nedeniyle süreç uyuşmazlıklar yaşadı. Küresel enerji ve tarımsal emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar girdi maliyetlerinde dönemsel yükselişlere yol açsa da, arz zincirlerinin normale dönmesi ve taşıma maliyetlerindeki düşüşler bu baskıları kısmen telafi etti.
YURT İÇİ ARZ KOŞULLARI açısından kuraklık ve don olayları, gıda fiyatlarını yukarı yönde etkilemiş; bitkisel üretimdeki düşüşler üçüncü çeyrekte fiyat oynaklıklarını artırmıştır. Bu durum dezenflasyonun ana eğilimini geçici olarak bozsa da, yılın sonunda hava koşullarının ılımlılaşması ile bu etkilerin zayıfladığı görüldü. 2025 boyunca döviz kuru hareketlerinin enflasyon üzerindeki etkisi, geçmiş dönemlere göre daha sınırlı kalmıştır. Türk Lirası’nın nispeten istikrarlı seyri ve talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde kalması, kur geçişkenliğini sınırlamıştır.
Kira ve bazı hizmet kalemlerinde geçmişte uygulanmış tavan fiyatlarının telafi edici ayarlamaları, enflasyon üzerinde önemli rol oynamıştır. Buna rağmen yıl sonuna doğru kira enflasyonunda düşüşler belirginleşmiş, hizmet grubunda fiyat artışlarının yayılımı enflasyonun genel görünümünü zayıflatmıştır. Deprem sonrası konut inşaatı ve dayanıklı tüketim mallarındaki dinamikler talepte dengelenmeyi yavaşlatmıştır. Enflasyon beklentileri genel olarak gerileme yönünde olsa da hedeflerden uzak kalmaya devam etmiş, dezenflasyon sürecinin hızını sınırlamıştır. Bu iyileşme, para politikasının orta vadeli etkisini güçlendirmiş; ancak beklenti iyileşmesinin hızı sınırlı kalmıştır.
2025 yılında mali disiplinin sürdürülmesi ve para politikası ile sağlanan güçlü koordinasyon, dezenflasyon sürecine önemli katkılar sağlamıştır. Bütçe açığının milli gelir içindeki payı yüzde 2,9 olarak raporlanmıştır.
Makroihtiyati politika araçlarının kullanımı sürdürülmüş; 2025 yılında da hedeflenen dezenflasyon yolunda dikkatli ve düşüne adımlarla hareket edilmiştir. Para politikası kararları, enflasyon görünümüne odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir çerçeve içinde alınmıştır. Ocak ve Mart’taki toplantılarda politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faizi toplamda 500 baz puan düşürülerek %42,5’e çekilmiş; mart ortasında enflasyon görünümünü tehdit eden riskleri azaltmak amacıyla gecelik borç verme faizi %46’ya yükseltilmiştir. Bir süreliğine bir haftalık repo ihalelerine ara verilmiş, finansman gecelik borç verme faiz oranından sağlanmıştır.
Nisan ayında politikalar, finansal piyasalardaki gelişmelerin enflasyon üzerindeki etkilerini gözeterek politika faizini %46’ya, gecelik borç verme faizini %49’a, gecelik borçlanma faizini ise %44,5’e yükseltmiş; ardından yeniden repo ihaleleri başlatılarak likidite yönetimi güçlendirilmiştir. 2025 yılında ise TCMB, politika faizini yılın ilerleyen dönemlerinde toplamda 800 baz puan indirerek Aralık itibarıyla %38 seviyesine, 2026 Ocak’ta ise sınırlı bir indirimle %37 seviyesine götürmüştür. Makroihtiyati uygulamalarla kur korumalı mevduat tedbirleri sürdürülmüş ve Türk Lirası mevduat payının artırılmasına yönelik adımlar parasal aktarımı desteklemiştir. Kredilerin seyrini yakından izleyen kurum, sapma riskine karşı gerekli önlemleri devreye almıştır.
Sonuç olarak, Merkez Bankası’nın temel amacı fiyat istikrarını korumak ve sürdürmek olarak tanımlanmakta; enflasyon görünümünde belirgin bir bozulma görüldüğünde politika duruşunun sıkılaştırılacağı, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde ise ilave makroihtiyati adımların devreye alınacağı belirtilmiştir. İlgili açıklamalar, 12 Şubat tarihinde yayımlanan Enflasyon Raporu-I ile 2026 Enflasyon Raporu ve 2026 Para Politikası kapsamında daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
