Küresel ekonomide son 40 yıl içinde kaydedilen en büyük dalgalanmalar, savaşlar ve finansal çalkantılarla birlikte piyasalarda güçlü hareketlere yol açtı. Piyasalarda yatırımcılar riski azaltma eğilimine girerken altın ve ABD tahvilleri güvenli liman olarak öne çıktı; bu süreçte altının ons fiyatı yükselirken, ABD tahvil faizlerinde düşüş eğilimi görüldü.
Kara Pazartesi olarak anılan 19 Ekim 1987 tarihinde bilgisayar destekli işlem stratejilerinin etkisiyle Dow Jones endeksi sert bir düşüş yaşadı. O gün altın onsu %3 artışla 480 dolar bandına yükseldi; yıl içinde ise 500 dolar seviyelerini gördü. ABD 10 yıllık tahvil faizi de önemli bir gerileme kaydederek %8,72 seviyesine indi. Benzer bir gelişme 1992 yılında sterlinin Avrupa Döviz Kuru Mekanizmasından çıkarılmasıyla yaşanan Kara Çarşamba etkilerini hatırlatırken, dolar endeksi yılın başına göre yükselmiş olsa da tahvil talepleri güvenli varlık yönelimini güçlendirdi.
1990 Körfez Savaşı petrolde sert bir artışa ve piyasalarda riskten kaçışa yol açtı. Brent petrol savaş öncesi belirsizliklerle yükselirken, savaş süresince varil fiyatında önemli bir artış kaydedildi; savaş sona erdiğinde ise düşüşler görüldü. ABD 10 yıllık tahvil faizi dönemde %8,4’ten %7,96’ya geriledi ve altının onsu güvenli liman talebinin etkisiyle dalgalı bir seyir izledi.
1997 Asya Krizi küresel yatırımcıları daha güvenli varlıklara yönlendirdi; dolar endeksi yükselirken ABD tahvillerine talep güç kazandı. S&P 500 ve Dow Jones yükselişe geçerken Nasdaq da olumlu bir performans sergiledi. Ancak Asya’da en çok etkilenenler arasında Japonya’nın Nikkei 225’ı, Güney Kore’nin Kospi’si ve Hong Kong Hang Seng’i yer aldı; bazı Asya para birimlerinin değer kaybetmesi dikkat çekti.
Dot-com balonu patladığında teknoloji hisselerinde yaşanan çöküşler, yatırımcı güvenini sarstı ve geniş çaplı bir satış dalgasını tetikledi. Bu süreçte altın güvenli liman rolünü üstlenirken ons fiyatı yükselme eğiliminde oldu; ayrıca Fed’in faiz indirimleri ve tahvil talebi baskınlığını sürdürdü.
11 Eylül 2001 sonrası piyasalarda görülen belirsizlik ve jeopolitik riskler, havacılık, turizm ve sigorta sektörlerini olumsuz etkiledi. Altın fiyatı bir yıl içinde değer kazanırken 317 dolara yükselmesi dikkat çekti; borsalar ise salgın ve sarsıntıların etkisini hissetti.
2008 Küresel Finansal Krizi, konut piyasasında başlayan ve küresel finans sistemini sarsan dalga ile yatırımcı güvenli varlıklara yöneldi. Altın birkaç yıl içinde yükselerek 1900 dolar seviyesine kadar çıktı; ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,03’ten %2,21’e geriledi. FOMC toplantılarında alınan kararlar ve tutanaklar kriz sürecinin dinamiklerini yansıttı.
Avrupa Borç Krizi, Yunanistan’dan başlayıp İrlanda ve İspanya’ya uzanan süreçte altın bu dönemde yükselen en güvenli varlık olarak öne çıktı. MSU’nun müdahaleleri ve sonrasında kurulan yapılar, piyasalarda dalgalanmayı köreltmeyi amaçladı. Ons altın 2010’da %29,6 artış kaydederken, sonraki yıllarda da yükseliş trendini sürdürdü; ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ise kriz yıllarında baskılanarak küçülmeyi sürdürdü.
Salgın Dönemi, 2020 yılında küresel ekonomiyi neredeyse durdurdu. Mart 2020’de pay piyasalarında görülen hızlı satışlar güvenli varlıklara yönelimi artırdı; altın 2.075 doların üzerinde yeni zirveler gördü ve yıl sonunda 1.900 dolar seviyesinde kapandı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de Fed’in ultra gevşek politikalarıyla tarihinin en düşük seviyelerine indi.
Rusya-Ukrayna Savaşı, Avrupa’da enerji ve gıda krizlerini tetikleyerek küresel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açtı. Altın onsu savaşın etkisiyle hızlı bir yükseliş gösterdi; Brent petrol ve tarım ürünleri de bu dönemde yüksek volatiliteye sahne oldu. Ukrayna krizinin özellikle bazı kıtalar için tedarik zincirlerinde baskılar yarattığı görüldü.
İran ve Orta Doğu Gerilimleri, petrol fiyatlarındaki yükselişi destekleyen gelişmeler arasında yer aldı. Jeopolitik riskler ve enerji güvenliği ile ilgili endişeler, altının titreşimini güçlendirdi ve uzun vadeli yatırımcı tercihlerinde belirleyici oldu. Yıl başından itibaren altın fiyatı önemli ölçüde yükselirken 5.600 dolar seviyesine yaklaşan değerler görüldü; ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de bu süreçte dalgalanmaya devam etti.
