Limonda ithalat kanallarını açık tutma amacıyla gümrük vergileri düşürülürken, üreticiler bu kararın iç piyasayı istikrara kavuşturduğunu savunuyor. Ancak iklim kaynaklı don olaylarıyla üretimin dalgalanması ve yüksek piyasa fiyatları, sektörde hâlâ belirsizlik yaratıyor. Verilen kararlar, hasat dönemi öncesinde ürün arzını ve fiyat hareketlerini dikkate alarak yeniden değerlendiriliyor.
Üreticiler yeterli ürün var mı? Limonda tüketimin uygun karşılanması için ithalatta uygulanacak gümrük vergisi 31 Temmuz’a kadar %10 olarak güncellendi. 1 Ağustos itibarıyla yeni hasat dönemi için vergi oranının yeniden %54 olarak uygulanacağı belirtilerek, üreticinin koruma altına alınması hedefleniyor. Dünya genelinde limon üretiminin önde gelen ülkelerinden Türkiye, 1,3 milyon tonluk yıllık ortalama üretimle dikkat çekiyor. Ancak 2023-2024 sezonunda bu rakam 2,3 milyon ton seviyesine yükseldikten sonra, tüketimin beklenenden düşmesiyle ürünler bahçelerde kaldı ve bazı üreticiler narenciye bahçelerini sökmeyi bile gündemine aldı. 2024-2025 sezonunda benzer bir tablo görüldü; üretim 1,7 milyon tonu aştı fakat talebe ulaşamadı.
Enflasyon muhasebesi mi? Yöre üreticileri, ithalatın piyasa dengesini bozduğunu ve aracıların kazancını sürdürdüğünü ifade ediyor. Ziraat odası yöneticileri, mevcut durumun üreticileri değil bütünüyle sektörü tehdit ettiğini vurguluyor. Enflasyon üzerinde de etkili olan bu süreç, mevsimsel gıda hareketliliğiyle bağlantılı olarak kısa vadede olumlu görünse de gelecekte daha büyük sorunlar doğurabilir.
Fiyatlar neden gevşedi? Yurt içi tüketimde yeterli ürün olduğunu söyleyen taraflar, raf ömrü kısa son daldaki ürünlerin piyasaya girmesiyle fiyatların geri çekildiğini belirtiyor. Üreticiler, maliyetlerin yüksek oluşu ve ithalat korkusunun üreticiyi zor durumda bıraktığını dile getiriyor. Kısa vadede fiyatlar 90-100 lira aralığına gerilerken, depo ve daldan çıkış maliyetleri 30-35 liraya inmiş durumda; hal piyasalında ise geniş bir dağınık fiyat dağılımı gözlemleniyor.
