Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri Projesi, UDHAM, KGM ve Türksat işbirliğiyle hayata geçiriliyor. İstanbul’un Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki yaklaşık 40 kilometrelik güzergâhta yürütülen çalışmada yerli ve milli AR-GE gücüyle 5G ve fiber altyapısı kuruldu. Hedef, sürüş konforunu ve güvenliğini artırarak seyahat sürelerinde kayda değer bir iyileşme sunmak.
Sistem, yol boyunca meydana gelebilecek kaza, duran araçlar, gizli buzlanma, yola düşen nesneler veya şerit kapama gibi durumları anlık olarak tespit eder ve sürücülere anında bilgi iletir. Kamera, yol sensörleri, yapay zeka tabanlı görüntü işleme, meteorolojik veriler ve değişken mesaj işaretleri devreye alınarak güvenli ve akıllı bir yol deneyimi sunulur. Proje kapsamında yol kullanıcılarının güvenliği artırılırken yol ağının verimliliği de yükseltilir ve gereksiz beklemeler azaltılır.
Etkinliğe ilişkin konuşmada, Ulaştırma Bakanı’nın; teknolojinin sadece yol ve araçtan ibaret olmadığını, araçlar ile altyapı arasındaki karşılıklı veri paylaşımını öne çıkaran bir ekosistem gerekliliğini vurguladığı belirtildi. Proje, bunun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor ve milli teknolojilerin öncü bir örneği olarak öne çıkıyor.
Seyahat konforu ve güvenliği ön planda • Sürücüler, yol, trafik ve çevre ile ilgili anlık ve konuma duyarlı bilgiler elde ediyor; böylece yolculuklar daha güvenli, konforlu ve verimli hale geliyor. Özellikle Hasdal ile İstanbul Havalimanı arasındaki güzergâhta, gerçek trafik koşulları altında bu entegre sistemin ilk saha örneği uygulanmaya başlandı. Bu proje, yalnızca bir pilot uygulama değil; ülkenin yerli akıllı ulaşım vizyonunun mihenk taşı olarak görülüyor.
Yol kullanıcıları anlık bilgilere kolayca ulaşabilecek şekilde tasarlanan altyapı, değişken mesaj işaretleri, meteorolojik istasyonlar ve geleneksel akıllı ulaşım bileşenleri ile kaynaşmış durumda. Kamera ve plaka tanıma sistemleri, lidar, radar, loop ve Bluetooth tabanlı araç algılayıcıları da güzergâh boyunca devreye alındı. Ayrıca fiber optik ağın kapasitesi artırılarak yüksek hızlı veri iletişimi sağlandı ve bu sayede 5G altyapısı ile gecikme azaldı.
Bu koridorda, yol çalışması uyarıları, yavaş veya durdukları anlarda araç uyarıları, araç içi trafik işaretleri ve hız limiti bildirimleri ile hava durumu uyarıları gibi pek çok kritik uygulama koordine bir şekilde çalışıyor. Tüm veriler, milli olarak geliştirilen Merkezi Yazılım Platformu üzerinden toplanıp işleniyor ve yapay zeka destekli görüntüleme ile olaylar hızlı bir şekilde tespit edilerek sürücülere iletiliyor. Mobil uygulama ise yol kullanıcılarına anlık bilgilere kolay erişim imkanı sağlıyor.
İkinci faz hedefleri Ankara’da hayata geçirilecek: Projenin milli ve yerli karakteri, 5G’nin düşük gecikme ve yüksek bant genişliği avantajını tam kapasiteyle kullanmak için atılan adımlarla güçlendiriliyor. İlk fazın ardından Ankara Çevre Otoyolu’nda ikinci faz uygulamalarına geçilmesi planlanıyor. Bu faz, kaza bilgisinin paylaşımı, ani fren ve çarpışma risk uyarıları, trafik sıkışıklığı uyarıları, kuyruk sonu bildirimleri, yaya ve bisiklet güvenliği, ekonomik sürüş önerileri ve acil durum aracı yönetimini içerecek. Ayrıca yakıt ve elektrikli araç şarj istasyonlarının ortak ödeme ve rezervasyon altyapıları ile yerli navigasyon hizmetleri gibi ek uygulamalar da düşünülüyor.
Sistem amaçları ve beklenen etkiler • Sinyalizasyon, kamera, meteoroloji istasyonu ve değişken mesaj göstergeleri gibi mevcut altyapı parçaları, Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri çerçevesinde daha entegre bir hale getiriliyor. Trafik uyarmalı sistemler sayesinde kavşaklardaki dur-kalk yoğunluğu azaltılarak yakıt tasarrufu ve karbon emisyonunun düşüşü hedefleniyor. Yolda aniden meydana gelebilecek tehlikeler için sürücüye milisaniyeler içerisinde bildirimler ulaştırılıyor ve güvenli sürüş deneyimi güçlendiriliyor. Bu süreç, daha sakin ve güvenli bir seyahati mümkün kılarak şehir yaşamını da olumlu yönde etkileyebilir.
Törenin ardından imzalar atıldı ve proje Hasdal–İstanbul Havalimanı güzergâhında uygulamaya geçirildi. Bakan’ın test sürüşü sırasında, yol üzerinde çalışma senaryoları, acil durum araçlarının geçişleri ve yola düşen cisim uyarıları gibi çeşitli senaryolar başarıyla uygulanarak güvenli bir yol deneyimi sergiledi. Bu adımlar, milli akıllı ulaşım altyapısının kapasitesini artırmayı ve gelecekte daha karmaşık trafik koşullarında da çalışabilirliği sağlamayı hedefliyor.
