Devletin ilgili birimleri, cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar, oyun konsolu ve modemleri yeniden üretip satışa sunma sürecini düzenlemek amacıyla Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağı üzerinde çalışmalarını sürdürmektedir. Bu çerçevede televizyonların da yenilenerek piyasaya geri kazandırılması öngörülüyor; böylece güvenli ve israfı azaltan bir ekonomiye katkı sağlanması hedefleniyor.
Yönetmelik kapsamında Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) devreye alınacak ve yenileme işlemleri Bakanlıkça belirlenen kurallara uygun olarak bu sistem üzerinden yürütülecek. Tüketicilere ise oluşturulan elektronik sertifikalar sunulacak ve izlenebilirlik sağlanacaktır. Yetkili satıcılar, yerinde yenileme noktaları, yetkilendirme süreçleri, kayıp-kaçak ve çalıntı ürün sorgulaması gibi bilgiler YÜBİS üzerinden takip edilecek; bu verilerin bazı bölümleri kamuya açık olarak sorgulanabilir olacak.
Yenileme işlemlerinin belirli aşamaları ve sertifika üretim süreçleri tamamlandığında izleme imkanı doğacak. Ayrıca yenileme merkezleri, yetkili satıcılar ve yerinde yenileme noktalarının YÜBİS’e kaydı zorunlu hale getirilecek. Yetki belgeli merkezler, yeniledikleri ürünlerle ilgili üretici veya ithalatçı tarafından hazırlanan Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzlarını kendi internet sitelerinde yayımlamakla yükümlü olacak; tüketici talep ederse bu kılavuzlar yazılı ya da kalıcı veri saklayıcıyla kendisine verilecek.
Yenileme işlemi tamamlandığında, kılavuzda yapılacak herhangi bir değişiklik için tüketici bilgilendirme yükümlülüğü yenileme merkezine ait olacak. Ayrıca yetkili satıcıların kredi kartı ödemeleri, yenileme merkezine bağlı sanal POS üzerinden gerçekleştirilecek. Bir ürünün tekrar yenilenebilmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek; böylece muhtemel suiistimallerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
BEYAZ LİSTE ŞARTI Taslakta, yenileme yetki belgesinin alınması için gereken şartlarda da değişiklik öngörülüyor. Belgeyi almak için Bakanlıkça belirlenen özelliklere uygun bir yeterlilik belgesine sahip olmak ve sermaye yapısının şirket tüzel kişisi olması gerekecek. Denetim ve inceleme sonucunda yenileme merkezinin uyarılması, yetki belgesinin askıya alınması veya iptaline ilişkin kararların değerlendirilmesi amacıyla Bakanlıkça bir komisyon kurulacak; komisyonun beş üyeden oluşması planlanıyor.
Elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların yenilenebilmesi için e-Devlet’teki “beyaz liste”ye dahil olma şartı aranacak; ayrıca en az bir yıl öncesine ait veri, ses ya da kısa mesaj trafiğinin bulunması gerekecek. Malın değerlemesi, yenileme merkezine veya yetkili satıcıya teslim edildiği/ulaştığı tarihi takip eden üç iş günü içinde sonuçlandırılacak. Değerlemeyle elde edilen faydaların tüketici tarafından onaylandığı an, bedel ve varsa indirimler uygulanacak; takas içeren sözleşmelerde bu faydalar tüketicinin yükümlülüklerini yerine getirdiği gün sağlanacak.
CAYMA HAKKI PLANLANIYOR Taslak, tüketici haklarını güçlendirmeyi hedefliyor. Mesafeli satışlarda uygulanmakta olan cayma hakkı bu hakların kapsamını genişletilerek, diğer satış yöntemlerinde kurulan sözleşmeler için de geçerli kılınacak. Yenilenmiş ürün satışlarında, mesafeli sözleşmelere ilişkin yönetmelik hükümleri uygulanacak ve diğer satış yöntemlerinde de tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden 14 gün içinde sözleşmeden cayma hakkına sahip olacak.
Taslak yönetmeliğin yayımlanmasının ardından üç ay sonra yürürlüğe girmesi planlanmaktadır.
