Küresel petrol ve LNG ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonel kesintiler, enerji arzında derin endişeleri tetikledi. Piyasalarda yaşanan tedirginlik üzerine Katar’dan gelen açıklamalar da fiyatları hızla yükseltti. Katar Enerji Bakanı Saad bin Şeride el-Kabi’nin Körfez ülkelerinin petrol ve gaz üretimini durdurma olasılığını dile getirmesi, piyasa üzerinde baskıyı artırdı.
Brent petrol, Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyelerde kalırken, 27 Şubat’ta spot piyasalarda yaklaşık %2,8 artışla 73 dolar, WTI ise yaklaşık %2,6 yükselişle 67,18 dolar seviyesine çıktı. Ardından 2 Mart itibarıyla yeni haftaya girerken Brent %16,2 artışla 90,83 dolara ulaştı ve Ekim 2023’ten bu yana en yüksek kapanışı kaydetti. Saldırılar öncesi seviyeye göre yaklaşık %24,4 yükseliş kaydedildi. Aynı dönemde WTI için de yükseliş %24,6 ile yaklaşık 88,89 dolara çıktı; bu da yaklaşık 29 ayın zirvesi anlamına geldi.
Gaz ve kömür piyasalarında da güçlü yükselişler gözlemleniyor Hollanda merkezli TTF’nin Nisan vadeli gaz kontratları, 27 Şubat’ta megavats başına 31,96 avrodan kapanırken, 2 Mart haftasında %19,9 artışla 53,38 avroya çıktı. Böylece gaz fiyatları, saldırı öncesi seviyeye göre yaklaşık %70 yükseldi. Kömür tarafında Newcastle vadeli işlemleri 27 Şubat’ta ton başına 116,90 dolardan kapanmış, 2 Mart haftasında %6,3 artışla 133,80 dolara ulaşarak saldırı öncesi seviyelerin üzerinde seyretti.
Petrol akışında günlük yaklaşık 19,5 milyon varillik bir kesinti öngörülüyor Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti nedeniyle Körfez’de günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 4,5 milyon varil rafine yakıt akışının fiilen durduğunu belirtiyor. Bu ölçekteki arz kaybı, küresel petrol piyasalarında sert bir şok etkisi yaratıyor. İhracatın aksamasıyla birlikte tankerler ve depolama tanklarındaki ham petrol birikmeye başladı. Irak’ın günlük üretiminin yaklaşık dörtte birinin şu ana kadar durduğunu öngören tahminler mevcut.
Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve bölgenin en büyük ihracatçısı Suudi Arabistan’ın depolama kapasiteleri olsa da bunlar da yalnızca birkaç günlük ihtiyacı karşılayabilecek sınırda bulunuyor.
Küresel gaz arzı için kritik tehdit: Yaklaşık 110 milyar metreküplük LNG riske giriyor Geçen yıl Hürmüz Boğazı’ndan 112 milyar metreküpten fazla LNG ihraç edildi ve bu, küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birine denk geliyor. Sevkiyatların yaklaşık %90’ının Asya pazarlarına yöneldiğini söylemek mümkün; boğaz kapanırsa dünya LNG arzında yaklaşık 110 milyar metreküplük bir kayıp yaşanabilir. Avrupa Birliği içindeki depolama dolulukları ise hâlâ düşük seviyelerde seyrediyor. Gas Infrastructure Europe verilerine göre AB genelinde depolardaki doluluk oranı yaklaşık %29,9 seviyesinde bulunuyor.
