İsrailli ve Amerikan müdahalesinin İran’a karşı yürüttüğü operasyonlar, 35. gününü geride bırakırken Hürmüz Boğazı’nın etkileyici biçimde kapalı kalması küresel enerji piyasalarını etkilemeye devam ediyor. Petrol fiyatları bir süredir yatay hareketler gösterirken, JPMorgan ve Societe Generale tarafından yayımlanan raporlar kısa vadede 130 doları, açığın sürmesi halinde ise 150 doları dert edinmeye aday olabileceğini öne sürüyor.
Enerji maliyetlerinin yükselmesi ve kur baskısının artması, merkez bankalarını ABD tahvillerini satmaya yöneltti. FT’nin raporuna göre New York Federal Reserve’in verileri, yabancı resmi kurumların tahvil varlıklarında yaklaşık 82 milyar dolarlık bir azalma kaydedildi ve 2.7 trilyon dolara inerek 2012 yılından bu yana en düşük seviyede kaldı. Türkiye de dahil olmak üzere pek çok petrol ithalatçısı, maliyetleri dengelemek amacıyla döviz rezervlerini satmaya hız verdi.
Değerli metallere yönelik talep zayıflarken ons altın 4.796 dolara kadar yükseldikten sonra gün içinde yaklaşık %1.8 değer kaybederek 4.676 dolara geriledi. Gümüş ise yaklaşık %7’nin üzerinde bir düşüşle ons başına 70 doların altına indi.
Verilen ek maliyetler lojistik maliyetlerini etkiliyor Enerji giderlerindeki yükseliş, e-ticaret devlerini de etkileyerek taşıma ücretlerinde artışa yol açtı. Amazon, İran savaşının ardından dizel fiyatlarındaki %46’lık artış nedeniyle ABD ve Kanada’daki satıcılara yönelik lojistik hizmetlerine 17 Nisan itibarıyla %3,5 ek yakıt ücreti uygulamaya başladı. Bu durum, teslimat maliyetlerini yukarı çekip nihai fiyatları etkilemeye aday görünüyor. ABD’de savaş öncesi galon başına yaklaşık 2 dolar olan benzin ise 4.1 dolar seviyesine yükseldi; mazot fiyatları ise başta Gabon’dan gelen sevkiyatta 5.5 dolar civarında seyrediyor.
Asya’da savaşın doğrudan enerji krizine bağlı olarak akaryakıt kıtlığı üzerinden şiddet olayları tetikleniyor. Bangladeş, Pakistan ve Hindistan’daki benzin istasyonlarında artan saldırılar ve yağma haberleri geliyor; bazı çalışanların hayatını kaybettiği belirtilirken, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin yol açtığı kriz bölge genelinde uzun kuyruklar, karaborsa ve protestolarla genişliyor.
ABD’de tarife politikaları yeniden şekilleniyor Donald Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme’nin patentli ilaç ithalatına yönelik kısıtlamaları durdurmasının ardından ilaç ithalatına yönelik ağır gümrük vergileri öngören bir adım attı. Patentli ilaçlar için %100’e varan gümrük vergileri uygulanırken, yerli üretim taahhüdünde bulunan firmalara daha düşük oranlar tanınacağı açıklandı. Ayrıca çelik, alüminyum ve bakır ithalatına %25 ek vergi kararına da gidildi.
Küresel gıda fiyatlarında yükseliş sürüyor FAO’nun Mart ayı verilerine göre dünya genelinde Gıda Fiyat Endeksi yükselişine devam ediyor. İran savaşının etkisiyle enerji maliyetlerindeki artışın gıda fiyatlarına yansıması görülüyor. Mart ayında endeks aylık bazda %2.4 yükselirken yıllık bazda %1 artış kaydedildi. Tahıl, et, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve şeker gibi ana emtia gruplarında artışlar kaydedildi. Uluslararası buğday fiyatları %4.3 artarken, FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi aylık %5.1 artış gösterdi ve artış üçüncü ay üst üste kaydedildi. Et fiyatları aylık %1 yükseldi; yıllıkta ise %8 artış söz konusu oldu. Şeker fiyat endeksi martta aylık %7.2 artışla Kasım 2025’ten bu yana zirve yaptı.
