İstanbul’da kentsel dönüşüm süreci, vatandaşlara önemli finansal destekler sunan Yarısı Bizden kampanyası ile hız kazanıyor. 31 Aralık 2026’ya kadar geçerli olan bu program kapsamında, riskli yapı tespitinin tamamlanması ve riskli ilan edilmesi yeterli sayılıyor. Kampanyanın yıl sonu itibarıyla tamamlanması nedeniyle başvuru süreciyle ilgili bazı belirsizlikler sürüyor olsa da genelgeyle bu endişeler giderilmiş durumda; ev ve işyeri için riskli yapı ilanı yapmak artık tek başına yeterli kabul ediliyor.
Her konut için sağlanan destek paketinde 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşıma desteği bulunuyor. Peki kampanyadan faydalanabilmek için riskli yapı tespit süreci nasıl işliyor? İşte süreçte dikkat edilmesi gerekenler:
1- Riskli olarak belirlenen yapılar için yasal süreç başlar. Riskli yapı tespiti için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın lisansına sahip kuruluşlarca çalışmalar yapılması gerekiyor; genelgede “6306 Sayılı Kanun kapsamında onaylanan riskli yapılar için” ibaresi bulunuyor.
2- Tespit, sadece kullanım amacı için uygun olan, dışa açık ve insanlar tarafından girilen alanları kapsayan yapılar üzerinden yapılabilir. İnşaat halinde olup ikamet edilmeyen yapılar veya statik bakımdan bütünlüğü bozulan yapılar bu tespit kapsamına dahil değildir.
3- Vatandaşlar, masrafları kendilerine ait olmak üzere maliklerden birinin ya da kanuni temsilcisinin başvurusu ile lisanslı kuruluşa başvurarak risk tespiti yaptırabilir. Tek bir ev sahibinin başvurması yeterlidir.
4- İncelemelerde binadan karot örneği alınır; gerekirse zemin etüdü de yapılır. Sonuçlar, binanın büyüklüğüne göre yaklaşık 10 ile 30 gün arasında değerlendirilir.
5- Hazırlanan rapor lisanslı kurumlar tarafından ilgili Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü veya belediyeye elektronik olarak sunulur. Rapor incelenir; eksik veya yanlış olan kısımlar varsa raporu hazırlayan kuruluşa bildirilir. Ardından tespiti içeren tutanak yapıya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden bildirim yapılır ve ilgili muhtarlıkta 15 gün süreyle ilân edilir.
6- Muhtarlıktaki ilânın son gününden itibaren 15 gün içinde riskli yapı tespitine itiraz edilebilir. İtirazlar Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü veya belediye tarafından incelenir ve nihai karar verilir. Şayet rapora itiraz edilirse kesinleşme süresi 4 aya kadar uzayabilir.
7- Yıkım kararı çıkarsa hak sahiplerine tahliye ve yıkıma ilişkin tebligatlar iletilir. Tebliğler yapıya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilir. Devlet, yapının tahliyesi için maliklere 90 günden fazla olmamak üzere süre verir.
Binaya göre maliyet – Riskli yapı tespitinin ücreti, binanın nüfusuna ve büyüklüğüne göre değişir. Az katlılar için yaklaşık 50 bin TL ile 200 bin TL arasındadır.
Gelişmelerden bir kesit – Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul’daki kentsel dönüşüm çalışmalarına dair bilgiler paylaşırken Yarısı Bizden ve Dünya Bankası iş birliğiyle 3 milyon TL’ye varan kredi imkânlarının sağlandığını belirtti. Bakan, şu ana kadar İstanbul’da 233 bin bağımsız bölümün Yarısı Bizden kapsamına alındığını ve bunlardan 85 bininin tamamlandığını ifade etti.
