Bir süredir gündemde olan bir sorun: Kaybedilen eşyaları bulmak için kullanılan GPS ve benzeri cihazların karanlık yüzü
Gün geçtikçe, teknolojinin kötüye kullanımıyla gizli takip vakalarında artış yaşanıyor. Özellikle o küçük cihazlar ki esas amacı kayıp eşyaları bulmak; artık izinsiz konum takibi için de kullanılıyor. Bu durum toplumu endişeyle karşılaştırıyor ve kişisel güvenlik ile mahremiyet üzerinde ciddi baskılar oluşturuyor.
Japonya hükümeti, daha önce kabul edilmiş anti-takip yasasında değişiklikler öngören tasarıyı mecliste ele aldı. Tasarı, bu tür cihazların, kişinin açık izni olmadan konum takibi yapmasını sınırlamayı hedefliyor. Ayrıca polise, mağdurlardan şikayet olmasa bile şüpheli takipçilere uyarı verme yetkisi tanıyarak hızlı müdahale imkanı sunuyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi için meclisin olağanüstü oturum süresi olan 17 Aralık’a kadar olan süre öngörülüyor. Bu adım, güvenlik ve mahremiyet dengesi üzerinde önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
Bluetooth benzeri sinyallerle çalışan bu cihazlar, çevredeki akıllı telefonlar aracılığıyla konum tespiti yapabiliyor. Başlangıçta eşyaların yerini bulmaya odaklı olsa da, son dönemde kişilerin gizlice izlenmesi amacıyla kullanımlar da artış gösterdi. İlgili yasa benzer sorunlar yaşayan diğer ülkeler için bir örnek teşkil etmesi bekleniyor.
Aslında Japonya, 2021 yılında yürürlüğe giren bir başka yasa değişikliğiyle GPS cihazlarıyla izinsiz konum takibini yasaklamıştı. Ancak farklı bir veri iletim yöntemi kullanan takip cihazları, bu kapsamın dışında kalıyordu. Bluetooth benzeri bağlantılarla kullanılan cihazlar da artık bu yasanın içeriğine dahil ediliyor.
Yetkililer, mevcut boşluğun güvenlik açısından büyüyen bir açık hâline geldiğini belirtiyor. 2024 yılında bu tür bildirimlerin sayısı 370’e ulaşarak bir önceki yıla kıyasla iki katına çıktı. AirTag veya Tile benzeri cihazlar gibi araçların da bu tür kötüye kullanım riskine karşı tedbirli yaklaşım gerektirdiği düşünülüyor. Batı ülkelerinde yaşanan deneyimlerin de ışığında, Japonya’nın attığı bu adımlar, diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir.
