Son zamanların en popüler platformu TikTok, maalesef zihinsel sağlık alanında yanlış ve yanıltıcı bilgilerin hızla yayıldığı bir mecra haline geldi. Uzmanlar, platformda paylaşılan #mentalhealthtips (Akıl Sağlığı İpuçları) videolarının yarısından fazlasının güvenilirlikten uzak olduğunu belirtiyor.
İnternet, bilgi alışverişinde bulunmak ve yeni bakış açılarına ulaşmak adına büyük fırsatlar sunarken, aynı zamanda ciddi riskler de barındırıyor. Kullanıcılar, günlük yaşamlarında ulaşamadıkları uzman görüşlerine ve farklı deneyimlere kolayca erişebilseler de, bu platformlarda yayılan yanlış bilgiler kişisel ve toplumsal sağlığı olumsuz etkileyebiliyor.
Özellikle İngiliz Psikoloji Derneği’nden deneyimli psikolog Amber Johnston, TikTok’ta popüler olan videolarda
- Normal duyguların hastalık gibi gösterilmesi
- Yanlış terapötik dil kullanımı
- Bilimsel temeli olmayan tedavi yöntemleri
- Yalnızca kişisel deneyimlere dayanan öneriler
gibi dört temel yanlış temsilin öne çıktığını söylüyor. Bu içeriklerin, izleyenlerde yanlış algılar ve gereksiz korkular oluşturduğunu vurguluyor.
Yaygın Yanlış Bilgi Temaları ve Tehlikeleri
İşte TikTok’ta sıkça karşılaşılan ve ciddi sonuçlar doğurabilecek dört yanlış bilgi teması:
- Normal duygular hastalık gibi gösteriliyor: Günlük yorgunluk, kaygı veya dalgalanan ruh hali, sanki ciddi bir zihinsel hastalık belirtisiymiş gibi sunuluyor.
- Terapötik dil yanlış kullanılıyor: Travma, depresyon veya anksiyete gibi terimler, bağlamından koparılıp sanki herkesin kolayca aşabileceği sorunlar gibi gösteriliyor.
- Bilimsel olmayan tedavi önerileri: Bir saatlik terapi, bitki çaylarının şifa olduğu veya takviyelerin kaygıyı tamamen ortadan kaldırdığı gibi iddialar yayılıyor.
- Anekdotlara dayalı yanlış bilgile: Kullanıcıların kendi deneyimleriyle yaptığı öneriler, bazen profesyonel olmayan tavsiyelere dönüşebiliyor ve ciddi sağlık riskleri oluşturabiliyor.
Sosyal Medyada Yanlış Bilgi ile Mücadele ve Geleceğe Bakış
Platformlar bu konuda henüz yeterli adımları atmakta zorlanıyor. Meta, geçtiğimiz yıl ABD’de bilgi doğrulama programını durdurdu ve yerine topluluk notları ve kullanıcı katkılarına daha fazla önem verdi. TikTok ise “zararlı yanlış bilgileri kaldırdık” iddiasıyla sık sık açıklamalar yapıyor.
Bir TikTok sözcüsü, platformun kullanıcılara deneyimlerini paylaşma alanı sunduğunu ve Dünya Sağlık Örgütü ile İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) ile iş birliği yaparak içeriklerin doğruluğunu artırmaya çalıştıklarını belirtiyor. Ancak uzmanlar, bu tür platformların gerçek ve doğru bilgilerin yaygınlaşması adına daha etkin çözümler geliştirmesi gerektiğinde hemfikir.
Unutmayalım ki, bilgi çağında en büyük güç, doğru ve güvenilir kaynaklara ulaşabilmek ve onları doğru kullanabilmekte yatıyor.
