SpaceX, yakın farkındalık oluşturan gelişmelerin sorumluluğunu Çinli uydu operatörüne yüklerken, gerekli yörünge verilerinin paylaşılmadığını ileri sürüyor.Starlink Mühendislik Başkan Yardımcısı Michael Nicolls, uydu operatörleri arasında koordinasyon eksikliğinin büyük riskler doğurduğunu vurguladı. Nicolls’e göre, Çin’in Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden birkaç gün önce dokuz uydu yörüngeye yerleşti, fakat SpaceX’in bilgisi dahilinde herhangi bir çakışma önleme süreci yürütülmedi.
Birleşik sonuç olarak, yaklaşık 560 kilometrede görev yapan Starlink-6079 uydusu ile Çinli uydu arasındaki mesafe yalnızca 200 metreye indi. Starlink uyduları, çarpışma riskine karşı otomatik manevra yapabilen sistemlere sahip olsa da bu tür sistemlerin işler hale gelebilmesi için çevredeki nesnelerin yörüngelerinin önceden bilinmesi gerekiyor. SpaceX’in paylaştığı verilere göre, 2025’in ilk altı ayında Starlink uyduları 144 binin üzerinde kaçınma manevrası gerçekleştirdi.
Çinli CAS Space ise eleştirilere X üzerinden yanıt vererek, tüm fırlatmaların yer tabanlı uzay durumsal farkındalık sistemleriyle planlandığını ve bilinen uydu ile enkazlardan kaçınmanın zorunlu bir prosedür olduğuna dikkat çekti. Ancak olayın yük ayrılığından yaklaşık 48 saat sonra gerçekleştiğini ve bu aşamada fırlatma görevinin fiilen sona erdiğini belirterek sorumluluğu dolaylı biçimde reddetti.
Olası kazaların iletişim altyapısını tehlikeye sokabileceği konusunda uzmanlar, bu olayın alçak Dünya yörüngesindeki yoğunluğun kritik bir dönemeçte olduğunu yeniden gösterdiğini söylüyor. Şu anda bu bölgede 24 binden fazla nesne takip ediliyor ve toplam uydu ile enkaz sayısı 2019’a göre yüzde 76 arttı. On yılın sonuna doğru Amerika, Çin ve Avrupa kökenli kamu ve özel internet takımyıldızları sayesinde yörüngede 70 bine kadar uydu bulunabileceği öngörülüyor.
Artan uydu sayısıyla birlikte operatörler arasındaki şeffaf veri paylaşımı ve zorunlu koordinasyon mekanizmaları kritik önem taşıyor. Aksi halde tek bir ihmalkarlık, yalnızca şirketleri değil, küresel iletişim altyapısını da riske atabilir.
