Bir Hollanda ikiz çalışması, sosyal medya kullanımının ruh sağlığı üzerinde zayıf bir etkiye sahip olduğunu gösterdi. Ancak bu etki, çoğu zaman kendi başına değil, ortak genetik yatkınlıklarımızla bağlantılı olarak ortaya çıkıyor. Max Planck Psikodilbilim Enstitüsü’nden Selim Sametoğlu önderliğindeki ekip, Hollanda İkiz Kayıtları’ndan 6.000’i aşkın ikizi inceleyerek bu konuyu derinleştirdi.
Çalışmanın bulguları, daha yoğun sosyal medya kullanımının kaygı ve depresyon gibi sorunlarla istatistiksel olarak zayıf düzeyde ilişkilendiğini gösterse de bu ilişkinin büyük ölçüde genetik payla da şekillendiğini ortaya koydu. Ekip, sosyal medya kullanımını sıklıkla artıran bireylerin genetik olarak platformlara yatkınlık gösterdiğini ve zihinsel olarak daha hassas olabileceğini belirtti.
Genetik yapımız, sosyal medya etkisini belirliyor Araştırmada dikkat çeken diğer bir nokta ise ruh sağlığı durumu ile sosyal medya davranışları arasındaki ters yönlü ilişkenin varlığı oldu. Daha olumlu bir ruh halinde olanlar, platformları daha geniş bir yelpazede kullanarak vakit geçirirken; daha düşük ruh hâli olanlar ise birkaç platform üzerinde yoğunlaşarak paylaşım yapma eğiliminde bulunuyorlar. Bununla birlikte, yüksek sosyal medya kullanımı ile yaşamda kendini daha “gelişmiş” ve “etkin” hissetme arasındaki pozitif bağ da vurgulanıyor; bu durum, her birey için aynı olmayabilir ve motivasyon ile sosyalleşmeyi farklı şekillerde tetikleyebilir.
Çalışma, toplumu genellemelerle yönlendiren “sosyal medya toksiktir” söylemlerinin zarar verebileceğini hatırlatıyor. Selim Sametoğlu, sorunları tek bir nedene indirgemek yerine yaşam koşulları, destek ağları ve genetik yapımızın birlikte ele alınması gerektiğini söyledi; bu da her bireyde etkilerin farklı biçimde ortaya çıkabileceğini gösterdi.
Sonuç olarak, sosyal medyanın ruh sağlığı üzerindeki etkisinin kişiden kişiye dramatik biçimde değiştiği görülüyor. Yasaklar ya da korku söylemleri çözüm sunmuyor; mesele, sosyal medyayı nasıl, hangi amaçla ve hangi psikolojik zemin üzerinde kullandığımız konusunda farkındalık yaratmakta yatıyor.
