Venedik Film Festivali: Sinema Dünyasının En Kadim Gösterim Merkezi
Sinema dünyasının en eski ve geleneksel gösterim platformu, tüm anlamlarıyla bir vitrindir; Venedik Film Festivali. Bu festival, sadece bir film gösterimi alanı değil, aynı zamanda devasa bir yolcu gemisini andıran ve sürekli hareket halinde olan, kültürel ve sanatsal bir limandır. Aklımda, Fellini’nin başyapıtlarından 1983 yapımı “Ve Gemi Gidiyor” (E la nave va) filminin bilinçaltına demir atan etkisiyle canlanır bu benzetme. Bu filmi ilk kez Cannes’da izlesem de, 1980’lerin başında Venedik’in o eşsiz transatlantik gemisine katıldığım anları ve her yaz yeni yolculuklara çıkan “La Mostra” ile olan bağımı hep bu metaforla ilişkilendiririm. Bu devasa geminin lüks süitleri ve üst kat kamaraları, her yıl davet edilen yolcuların listelerine göz atmadan önce, bu yolculukların kaptanı olan Alberto Barbera’nın (1950 doğumlu) uzun yıllar süren liderliğini hatırlamak gerekir.
Eleştirmenlik ve Torino sinema yöneticiliği gibi önemli görevlerin ardından, Barbera’nın iki ana rotası vardır: Birincisi, sanat sinemasının derinliklerinde kaybolan küçük koylar ve gizli limanlar; ikincisi ise, küresel sinema endüstrisinin dalgalarına direnebilen güvenli büyük limanlar. Bu rotalarda ilerlerken, sinema sanatının pusulasını gösteren açık denizlere ulaşmayı amaçlar.
Savaşlar, İnsan Hakları ve Güncel Sorunlar
27 Ağustos akşamı başlayacak olan 82. Venedik Film Festivali’nin yolculuğunda, “Altın Aslan” adaylarından bazılarını ve beraberlerindeki yolcuları şöyle sıralayabiliriz: Olivier Assayas (Jude Law), Noah Baumbach (George Clooney ve Greta Gerwig), Kathryn Bigelow (Rebecca Ferguson), Guillermo Del Toro (Oscar Isaac), Valérie Donzelli (Virginie Ledoyen), İldikó Enyedi, Jim Jarmusch (Cate Blanchett, Adam Driver ve Charlotte Rampling), Yorgos Lanthimos (Emma Stone), Laszlo Nemes, François Ozon (Denis Lavant), Chan-wook Park, Benny Safdie (Emily Blunt), Paolo Sorrentino (Toni Servillo)… Bu seçkide, savaş gerçekleri, insan hakları ve güncel küresel meseleleri gündeme getiren belgeseller de önemli bir yer tutuyor. Bu belgeseller arasında, Gus Van Sant ve Julian Schnabel’in kurgu (fiction) türündeki filmleri, Sofia Coppola, Werner Herzog, Lucrecia Martel, Alexandr Sokurov ve Tsai Ming-Liang’ın ise gerçek belgesel çalışmalarına odaklanan filmleri dikkat çekiyor. Bu ikinci kategori, yarışma dışı ana seçkide, sanat ve toplumsal meseleleri cesurca ele alan önemli yapımlar olarak öne çıkıyor.
Türk Sinemasının Venedik Serüveni ve Güncel Durum
Bir alt katman olan “Orizzonti” bölümü, genç ve az tanınmış yönetmenlere, 360 derece ufuk açıcı bakışlar sunan ve yeni seslerin duyulmasını sağlayan bir platform olarak öne çıkıyor. Bu yıl, Fransız kadın yönetmen Julia Ducournau’nun başkanlık edeceği “Orizzonti” jürisi önünde, Türk sinemasından ne yazık ki, herhangi bir temsil bulunmamaktadır. Son yirmi yılda, Venedik’in ana seçkilerinde genç Türk sinemasına verdiği önem düşünüldüğünde, bu eksiklik üzüntüyle karşılanıyor. Ayrıca, ilk ve ikinci filmlere odaklanan “Eleştirmenlerin Haftası” bölümünde de bu yıl Türk sinemasından ses yok. Umudumuz, bağımsız ve yeni sesleri barındıran “Venice Days” (Giornate degli Autori) seçkisinin önümüzdeki günlerde açıklanacak listesidir.
Ancak, bu yılki yarışma ve yan bölümlerde dikkat çeken iki yapım, ortak yapımlardan oluşan filmler arasında dikkatimizi çekiyor. İranlı yönetmen Ali Asgari’nin (1982 doğumlu) yarışma dışı ana seçkide gösterilen belgeseli “İlahi Komedi” ile Azerbaycanlı yönetmen Hilal Baydarov’un (1987 doğumlu) “Boşluğa Hutbe” adlı ikinci filmi, Lido sahilinde izlenmeye değer yapımlar arasında yer alıyor. Bu filmler, farklı kültürlerin ve bakış açılarının sanata yansımasıyla, günümüz sinemasının çok sesliliğine katkıda bulunuyorlar.
