KOAH, hava yollarını daraltan ilerleyici bir akciğer hastalığıdır
Hastalığı önleyebilir ve tedavi edilebilirken, dünya genelinde ölüme yol açan önemli sağlık sorunları arasındadır. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Karadağ, KOAH şüphesinin risk faktörleriyle karşılaşan herhangi bir hastada akılda tutulması gerektiğini ve Solunum Fonksiyon Testi yaptırılarak tanının konulabileceğini ifade eder. 2025 Dünya KOAH Günü’nün teması “Nefes Darlığınız varsa, KOAH’ı Düşünün” olarak belirlenmiştir. Bu tema, KOAH’ın dünya çapında üçüncü önde gelen ölüm nedeni olmasına rağmen çoğu zaman yanlış veya gecikmiş tanıya bağlı olarak yeterince tedavi almamasını vurgulamayı amaçlar.
40 YAŞ ÜZERİ HER 5 KİŞİDEN BİRİ KOAH HASTASIDIR diye devam eden Karadağ, erken teşhis ve tedavinin belirtiler, akciğer fonksiyonları ve yaşam kalitesinde iyileşme sağlayacağını söyler. KOAH dünyada yaklaşık 50 milyon kişiyi etkilemektedir; 40 yaş üzeri her 5 yetişkinden birinde bu hastalık bulunur. Bu kadar yaygın bir hastalığa karşın toplum KOAH konusunda yeterli bilgiye sahip değildir. Solunum Fonksiyon Testi ile KOAH olup olmadığının kolaylıkla belirlenebildiğini ve tedaviye başlanabileceğini belirtir. Sigara en büyük risk faktörüdür; bununla birlikte nargile, puro gibi tütün ürünleri, zararlı toz, gazlar ve hava kirliliği de KOAH oluşumuna katkıda bulunur. Çocukluk hastalıkları, düşük sosyoekonomik düzey veya odun/teteke benzeri yakıtların dumanına maruz kalma gibi faktörler de riski artırır.
Sigara dumanındaki zararlı maddeler akciğerlerdeki hava yollarını tahrip eder; bu da nefes almada zorluklara yol açar. KOAH konulduğunda en kritik adım, ilerlemeyi durdurmak için hemen sigarayı bırakmaktır; bu sadece KOAH’ın kötüleşmesini önlemekle kalmaz, aynı zamanda genel sağlığı da iyileştirir.
SOLUNUM FONKSİYON TESTİ BASİT AMA BAŞARILIDIR Karadağ, bu testin herkesin yaşına, boyuna, kilosuna ve cinsiyetine göre uygun şekilde uygulanabildiğini belirtir. Kişinin ne kadar nefes alıp verdiğini ve nefesin miktarını/ hızını ölçen bu test, erken dönemde nefes darlığını ortaya çıkarabilir. Bu nedenle dünya genelinde KOAHlı hastaların yalnızca %25-50’si teşhis edilebilmektedir. Erken teşhis, hastalığa bağlı sorunları ve ölüm oranını azaltır. Tanı için temel araç olan Solunum Fonksiyon Testi sayesinde, 40 yaş üstü, sigara içen ya da içenlerden olan ve çevresel/mesleki olarak tozlu ortamlarda bulunan kişilerin öksürük, balgam ya da nefes darlığı şikayetlerinden birine sahipse bir göğüs hastalıkları hekimine başvurması önerilir.
GÜNDE 3-5 TİK SİGARADAN BİR ŞEY OLMAZ DEMEYİN Karadağ, sigara içenlere seslenir; “Günde 3-5 sigara içenlerde bile KOAH başlangıcı görülebilir. 20-25 yaşlarda sigara başladığında 40 yaşından sonra KOAH hastalığı gelişebilmektedir. Erken KOAH kavramı artık hayatımızda; çocukluk yıllarında sigara içmeye başlayanlar ise genç yaşlarda da KOAH ile karşılaşabilirler. Solunum Fonksiyon Testi ile KOAH olup olmadığınızı öğrenebilir, önleyici adımları ve tedaviyi erkenden başlatabilirsiniz.”
